— 185 — 
werden op Banda zelf gebruikt, uitsluitend tot het bereiden van 
notenzeep. In die tijden kwam dit artikel dan ook bij honderden 
kisten aan de markt. Thans is dit echter anders : alle noten, ook 
die van de slechtste soort, worden naar Europa verzonden, en slechts 
nu en dan wordt er een klein partijtje notenzeep aangeboden, dat dan 
echter hooge prijzen maakt. Het gevolg van dien aan voer van de 
minste soorten noten is dat bereiding van notenzeep tegenwoordig 
hoofdzakelijk in chemische fabrieken in Europa plaats vindt. Warburg 
(blz. 526) zegt daaromtrent : 
„Ook in Duitschland wordt de „Muscatbutter” (notenzeep) in het 
groot gemaakt, bijvoorbeeld door de firma Schimmel & Co. te Leipzig. 
Daar de grondstof, wanneer deze uitsluitend voor de bereiding van 
dit vet bestemd is, vrijgesteld is van inkomend recht dat anders 
f 30. — per 100 K®. bedraagt (mits de overblijfselen onder staats- 
toezicht verbrand worden), is er weinig kans dat de notenzeep ook 
in het vervolg van elders zal geïmporteerd worden. Het schijnt 
dat in die fabriek het vet niet door persing, maar door extractie ge- 
wonnen wordt waardoor men een grootere opbrengst en tevens 
een zuiverder product verkrijgt.” 
In groote hoeveelheden wordt de notenzeep bovendien bereid door 
Dr. Fr. Witte te Rostock. 
Wij zagen dat bij gebruik van den houten (Chineeschen) pers de 
noten ongeveer ll°/o aan vet opleveren. 
Bij gebruik van betere persen kan men echter, volgens Flückiger, 
20 — 23 en zelfs in maximum tot 28 °/q notenzeep verkrijgen. 
In den luchtdrogen toestand waarin de noot in den handel komt, 
heeft zij een gehalte tot 34 aan vet en men ziet dus dat men 
met de beste persen hoogstens het gedeelte daarvan uit de noot 
kan winnen. Bij extractie met zwavelkoolstof, benzine of aether 
kan daarentegen zoo goed als al het vet uit de noot verwijderd wor- 
den, en deze methode geeft dus een veel hooger rendement. Daaren- 
tegen is deze installatie duurder en zijn de onkosten hooger, waar- 
door deze methode in het klein zeker niet die voordeelen kan afwer- 
pen, als bij productie in het groot. 
Ook in Penang wordt notenzeep gemaakt; Bidley (1. c., blz. 111) 
zegt daaromtrent: 
