— 23 — 
op de groote droogte van den grond, snel naar beneden. De 
aardlaag was even hoog als de dikte bedraagt, van wat men 
gewoonlijk onder bovengrond verstaat, d. i. + 22 cM.; in tien 
minuten was de oplossing tot onderaan doorgedrongen. Toen 
dit het geval was, is de kraan gesloten en bleef die oplossing 
vooiioopig 24 uur met den grond in aanraking. Gedurende dien 
tijd hadden de gronddeeltjes gelegenheid om het oplosbare 
phosphaat te ontleden, te absorbeeren en vast te houden. Deze 
proef geschiedde bij een gemiddelde temp. van 27° C., d. i. een 
temp., die ik in Deli herhaaldelijk op verschillende plaatsen in 
den bovengrond heb waargenomen ; doch niet alleen om deze 
reden maak ik van die temperatuur melding, maar nog meer, 
omdat destijds Biedermann gevonden had, dat bij eene stijging 
van de temp. van 15° tot 25° C. de absorptie van phosphorzuur in 
den bodem 2 tot 3 maal grooter kan worden, en dus zal men 
met deze waarneming wel degelijk rekening hebben te houden, 
waar het onderzoekingen als deze in de tropen geldt. (Voor 
kali gaat de wijziging in de absorptiegrootte door verhoogde 
temperatuur, volgens denzelfden onderzoeker, niet door). 
Nadat de vloeistof 24 uur met den grond in aanraking was 
gebleven, is nu de kraan geopend en werd aan de phosphorzuur- 
oplossing 1) 2 X 24 uur gelegenheid gegeven om weg te loopen 
in het bovengenoemde kolfje, welke tijd ruimschoots voldoende 
bleek, niettegenstaande de grootere weerstand, dien de vloeistof, 
na bevochtiging der aarddeeltjes, had te o ver winnen. In het 
geheel is er 71 ccm. van de 100 in het kolfje teruggevonden, 
zoodat er door de aanvankelijk luchtdroge aarde 29 ccm. vloeistof 
werden teruggehouden. (Eenigszins overeenstemmend, met de 
absolute watercapaciteit van Adolf Maijer). 
Onder de noodige voorzorgsmaatregelen is daarna het phos- 
phorzuur bepaald geworden, dat in het kolfje terecht was geko- 
men, en welke hoeveelheid uiterst gering, niet meer dan 0,0006 
gram (als P2O5) bleek te zijn 
1) Waar hier verder van phosphorzuuroplossing sprake is, wordt die van 
het gebezigde phosphaat bedoeld. 
