— 26 — 
vast gehouden éénprocentige zuur-oplossing, zoodat men op deze 
wijze wel aannemen mag, dat ook alles, wat die 100 ccm. 
citroenzuur oplossen kan, inderdaad in het onderstaande kolfje 
terecht is gekomen. 1) De vloeistof in het kolfje was, zooals te 
begrijpen is, door de in oplossing gegane ijzerverbindingen geel 
gekleurd. 
Het in water niet meer oplosbare phosphorzuur, dat door de 
éénprocentige citroenzuur-oplossing op deze wijze in oplossing 
werd gebracht en meegevoerd bedraagt 5 mg. (P2O5), d. i. ruim 
6 proc. van de aanvankelijk in water oplosbaren vorm toege- 
voegde hoeveelheid. 
Heel groot kan deze hoeveelheid niet genoemd worden, want 
men had te doen met een versch gepraecipiteerd en voortdurend 
vochtig gebleven phosphaat, terwijl de uitlooging bij een vrij 
hooge temperatuur plaats vond (27® C.). De mogelijkheid, dat 
in den grond het citroenzuur door kalk of magnesia zou geneu- 
traliseerd worden en aldus zijn oplossende werking geheel of 
gedeeltelijk zou verliezen, behoefde niet te bestaan, omdat deze 
grondsoort nagenoeg niet van die verbindingen bevat Hetzij 
dus de absorptie door het colloïdale ijzeroxijde of door de humus 
heeft plaats gehad, zij is in ieder geval zeer krachtig geweest en 
deze proef kan er dus als een bewijs voor dienen, dat in een humus 
houdenden en ijzerrijken grond als op Deli Toewa, het grootste 
deel van het aanvankelijk in water oplosbaren vorm, aanwezige 
phosphorzuur, gedurende eenigen tijd weerstand bieden kan aan 
eene uitlooging door een verdunde zuur-oplossing en een weg- 
voering naar diepere lagen. 
Uit deze proef blijkt verder, dat onder de genoemde omstan- 
digheden, de oplosbaarheid van zulk phosphaat in verdund zuur 
(1 proc. citroenzuur) slechts gering is. 
In het kort herhaald, kan men uit deze laboratoriumproeven 
afleiden : 
1) De totaal hoeveelheid vloeistof in het kolfje bedroeg bijna 101 ccm. en 
reageerde zuur. 
