— 38 — 
deeltjes, zoodat zij in plaats van samenhangende dichtgeslibde 
lagen, een groot aantal niet of minder samenhangende korreltjes 
vormen, die onderling door grootere tusschenruimten van elkaar 
gescheiden zijn. Toetreding van lucht, snellere afvoer van over- 
tollig water, opheffing van de zure reactie, het assimileerbaar 
maken van plantenvoedsel in den bodem, zijn in het kort de 
voordeelen die van de kalktoevoeging te wachten zijn, (zie overi- 
gens Teysmannia 10*^® Jrg. pag. 130). 
In het algemeen bestaat er, en zeer terecht 1), een groote 
vrees voor het gebruik van kalk in een tropisch of subtropisch 
klimaat, omdat de aanwezigheid van dit krachtig werkend middel 
een uitputting van den bodem en een oplosbaar maken en ver- 
lies van voedingsstoffen en van humus ten gevolge heeft. In 
het speciale geval, dat op het land tabak voor dekblad wordt 
gekweekt, komt er de kans bij, dat de blaren door veel kalk 
op te nemen de goede eigenschappen kunnen verliezen, waar- 
aan zij hunne marktwaarde ontleenen. 
Op de zeer zware, laag gelegen, witte klei van Beneden-Deli, 
zijn er, mijns inziens, echter een aantal omstandigheden, die 
het nemen van proeven in deze richting, ook op grootere schaal, 
toch voldoende wettigen. 
Vooreerst is het sinds lang een algemeen bekend feit, dat 
overal, waar men op zware witte klei veel houtasch gebruikt, 
de tabak er zich steeds onderscheidt door betere eigenschappen 
dan die van dezelfde klei zonder asch. Aangezien kalk het 
hoofdbestanddeel van de meeste houtasch uitmaakt, komt onge- 
twijfeld aan dit lichaam de hoofdwerking toe ; in mindere mate 
aan de kali uit de asch, omdat zooals later blijken zal, in de 
witte klei toch reeds vrij veel kali voorkomt, die de tabak er 
ook uit kan halen, maar slechts zeer weinig kalk. 
Ten tweede bleek bij de proef van Mabar, die door de 
buitengewone droogte onder zeer ongunstige omstandigheden 
genomen werd, dat op de twee met kalk behandelde vakken de 
tabak toch zeer regelmatig stond, bijna zonder zieke of doode 
1) Zie ook Mededeelingen XXI en XXX. 
