39 — 
planten en met een iii ter lijk voorkomen, dat in het algemeen 
veel gezonder was dan dat van alle andere tabak van dit 
proefveld en dan dat van een een aantal planten op de naastbij 
gelegen velden. 
Abusievelijk is nu echter op een viertal vakken van dit proefveld, 
waaronder ook de twee met kalk behandelde, aan de tabak een 
kleine hoeveelheid „guano” gegeven ; dit brengt natuurlijk een 
storing in de uitkomst. Voor iemand, die nu misschien door 
dat toevoegen van eenige „guano” aan de proef een groot deel 
van hare waarde zou willen ontzeggen, kan de volgende mede- 
deeling van nut zijn. 
De tabak met kal k en een weinig „guano” stond 
beter dan alle andere tabak van het proefveld, 
dus ook dan de tabak, die wel evenveel guano, 
maar geen kalk had gehad. 
Ook stond die tabak met kalk en weinig „guano” beter dan 
een groot aantal tabaksplanten, die tweemaal meer „guano”, 
maar evenmin kalk hadden gehad. Tot de voordeelen van de 
kalk behoort dus ook, dat zij tabak, die in deze grondsoort 
eventueel een bemesting noodig heeft en gekregen heeft, ook 
in staat stelt beter van die bemesting te profiteeren dan waar 
geen kalk aan de tabak is gegeven. Over dit bekende feit wil 
ik hier verder geen mededeelingen doen, maar wel stip ik nog 
aan, dat de regelmatige stand op de met kalk behandelde veldjes 
wellicht ook bewerkt is door hare eigenschap om de ontwikkeling 
van vele voor de plant schadelijke organismen in de bodem 
tegen te gaan. (Kühn o. a. raadt kalk aan als bestrijdings- 
middel tegen aaltjes). 
Ten derde. De buitengewoon geringe hoeveelheid in ver- 
dund zoutzuur oplosbare kalk, die in de witte Deli-klei voor- 
komt en in samenhang daarmede de nog kleinere kwantiteit 
kalk, die door koolzuurhoudend water wordt opgelost, doet 
vermoeden, dat bij een oordeelkundig gebruik van dit be- 
standdeel de nadeelen van een kalktoevoeging ten slotte niet zoo 
groot zullen blijken te zijn, als de voordeelen, die de kalk op 
de algemeene ontwikkeling van de tabak uit kan oefenen. En 
