— 50 — 
het proefveld stonden, waren aangetast, terwijl de planten van 
het proefveld zelf, 1900 in aantal, geheel verschoond bleven 
met uitzondering van de jonge blaadjes van een pas uitgekomen 
toenas van één plant ; met andere woorden, de rechthoek door 
paden van 1 M. breed gescheiden van de omgeving was geheel 
vrij van ziekte, terwijl aan de overzijde van het scheidingspad, 
alle planten aangetast waren. 
Over den aard der ziekte zelf wil ik volstaan, met de me- 
dedeeling, dat zij in vele opzichten deed denken aan een der 
door Beijerinck aangegeven - en beschreven vlekziekte en die 
sinds lang bij sommige planters in Deli, als „poetih” bekend 
staat. Wanneer men nu inderdaad met een dergelijke ziekte 
te doen heeft, dan levert dit geval een sprekend voorbeeld op 
van de wijze, waarop de verspreiding plaats kan hebben, in 
verband met de op Deli gel)ruikel]jke manier van verzorgen en 
oogsten der tabak. 
Eerst Maijer en later Beijerinck vonden, dat er in de tabak 
vlekziekten voorkomen, die niet door ])acteriën veroorzaakt of 
verspreid worden. Later vond de tweede onderzoeker, dat in 
het sap van de zieke plant, een ziekte- voortbrengende stof 
(virus) voorkomt, die in een gezonde plant gebracht, dezelfde 
ziekte-verschijnselen te voorschijn roept. 
De typische vlekken vertoonen zich des te eerder naarmate 
het virus dichter bij nog jonge en groeiende organen 1) in de 
plant wordt gebracht; op plaatsen, waar celdeeling niet meer 
plaats vindt, vertoonen de vlekken zich niet. Verder kan de 
gezonde plant het virus ook door de wortels opnemen vanwaar 
het dan naar de hooger geplaatste organen wordt gevoerd (top- 
bladeren, toenassen) en aldaar vlekken kan doen ontstaan. 
Neemt men nu in aanmerking, dat de ziekte, die om het proef- 
veld van Tandjong Morawa heerschte, een zeer groot e overeen- 
komst vertoonde met de verschijnselen van de door Beijerinck 
aangegeven ziekte, dan kan voor een deel de algemeene ver- 
spreiding op een eenvoudige wijze verklaard worden. Zijn er 
1) Mits er nog celdeeling plaats vindt (Beijerinck). 
