— 21 
Het spreekt wel van zelf, dat ik hierbij steeds onbemeste 
planten op het oog heb, want door toevoeging van kunstmest 
heeft men het voor een deel in de hand om naar willekeur de 
totaal door de wortels omvatte ruimte in den bodem grooter te 
maken ; bovendien hangt de uitbreiding van het wortelnet nauw 
samen met de grondsoort, de grondsgesteldheid en de ligging 
van het terrein. Maar ook de bodembewerking speelt bij de 
uitbreiding der ondergrondsche organen een groote rol, vooral de 
bewerking kort vóór en tijdens der groei van de tabak, welke 
laatste ik kortheidshalve onder den naam ^^aanaarden" zal sa- 
menvatten. 1) 
Uit het onbemeste vak van het proefveld van Deli Toewa • 
konden de wortels niet genoeg opneembaar phosphorzuur vinden 
en dat niettegenstaande er aan totaal phosphorzuur, alleen in 
de bovenlaag ruim 3000 kG. wordt aangetroffen per H.A., of 
30 kg. op één vak van het proefveld. De regelmatige stand, 
de grootere ontwikkeling der tabak op de veldjes, waar wel deze 
meststof werd gegeven, is het beste bewijs, zoowel van een 
tekort aan assimileerbaar phosphorzuur, als ook van den groeten 
invloed, die toevoeging van de hier gegeven hoeveelheid uit kon 
werken. Deze hoeveelheid bedroeg 0,31 kG. per are (per vak) of 31 
KG. in water oplosbaar phosphorzuur per H.A. (22 kG. per bouw) 2). 
Hiermede is nu ook van zelf de weg aan gegeven, dien men 
moet inslaan, om tot een zekere oplossing van de vragen op 
dit gebied te geraken. Experimenteeren met Deli-tabak 
op Deli-grond onder de in Deli heerschende om- 
standigheden, dan eerst en dan alleen zal men zich ook 
rekenschap kunnen geven van bijkomende omstandigheden, en 
factoren in den bodem en elders, die tot het assimileerbaar, 
event. onoplosbaar maken van phosphorzuur in den grond kunnen 
medewerken en ik herhaal hier nogmaals, de in Europa en elders 
1) Ook de weersgesteldheid. 
‘2) Waarschijnlijk zal men in vele gevallen met minder kunnen volstaan, 
hiervoor zijn echter afzonderlijke proefnemingen noodig. 
