— 20 — 
Bijer vond in onberaesten grond 1) van Rothamsted 
(Hoos-field). 
Phosphorzuur totaal: 0,099 proc. en per H.A. 2803 kG. 
„ „ „ 1 proc. zuur; 0,0055 „ „ „ „ 156 „ 
waardoor de verhouding wordt als 1 : 18 . 
Het verschil is dus buitengewoon groot, veel grooter dan 
alleen uit het gebruik van verschillende methoden mag worden 
verklaard; bovendien werkte mijn citroenzuur onder een veel 
hoogere temperatuur (25® — 30® C) in, waardoor die hoeveel- 
heid eerder grooter wordt dan omgekeerd. 
Wanneer men de aciditeit van de tabaks wortels gelijk neemt 
aan die van een 2 proc. citroenzuur-oplossing, dan zou het 
totaal aan opneembaar phosphorzuur in den Deli Toewa grond 
27,3 kG. per H.A. of 19,4 kg. per bouw zijn; maar hier vóór 
deelde ik reeds met een enkel woord mede, dat er nog tal van 
andere factoren tijdens den groei werkzaam zijn, die ook in 
staat zijn moeielijk opneembaar phosphorzuur in een gemakkelijk 
assimileerbaren vorm over te brengen. In werkelijkheid bedraagt 
die hoeveelheid dus meer dan door het genoemde cijfer wordt 
aangegeven. 
Afgaande op deze beschouwing zou men geneigd zijn de 
conclusie te trekken, dat een bemesting met phosphorzuur voor 
dezen grond niet noodig is, omdat er meer beschikbaar is dan 
de behoefte zelfs van een groote oogst noodzakelijk maakt. 
Iemand, die zoo redeneert, vergeet echter een zeer gewichtig 
feit, dat nl. de wortels alleen dat phosphorzuur op kunnen nemen, 
wat direct in aanraking of onder het bereik komt van de 
functionneerende worteldeeltjes; en wanneer men door het 
uitgraven van de wortels nu eens nauwlettend nagaat, hoever 
die verbreiding van de uiterste wortelvezels zich uitstrekt, dan 
is het in de meeste gevallen frappant om te zien, tot welke 
geringe afmetingen zich die klomp aarde reduceert, welke het 
phosphorzuur heeft te leveren. 
1) Zie pag. 17. 
