— 15 — 
werking uit kunnen oefenen op het ijzerphosphaat ; omdat nu 
humuszuur alleen gevonden wordt waar humus is en wij weten, 
dat humushoudende gronden door hun vermogen om water aan 
te trekken en te binden nimmer zoo sterk kunnen uitdrogen als de 
humusarme, helroode en helgele gronden, verhindert die blijvende 
vochtigheid in den bodem eene te sterke uitdroging van het 
gevormde ijzerphosphaat en wordt daardoor tevens voorkomen, 
dat de onoplosbaarheid dezer verbinding nog vergroot wordt 
De humus werkt dus èn als zuurleverancier èn als vochtbewaar. 
(jer; indirect komt ook het nut van een voldoende hoeveelheid, 
regen voor dezen rooden grond er uit voor den dag, omdat zonder 
dat water de kans bestaat, dat de plant het phosphorzuur in 
een niet voldoende assimileerbaren vorm zal vinden, en dus de 
plant behalve de directe schade van de droogte, ook nog aan 
gebrek aan phosphorzuur zal kunnen gaan lijden. 
Men zou zich, dit lezende, wellicht ongerust gaan maken, of 
dan eene bemesting met in water oplosbaar phosphorzuur wel 
voordeelig kan zijn op een ijzerrijken grond, als dat phosphor- 
zuur toch in een korten tijd zoo onoplosbaar wordt, maar gelukkig 
zijn er eenige omstandigheden bekend geworden, die de vrees, 
zoo niet wegnemen, dan toch grootendeels kunnen verminderen- 
Yooreerst begint die groote onoplosbaarheid van het ijzer- 
phosphaat eerst na eenigen tijd en niet dadelijk in te treden. 
Ten tweede wordt een deel, — waarschijnlijk het kleinste — , 
ook aan andere bestanddeelen dan aan ijzer gebonden en deze 
lichamen zijn bijna alle gemakkelijker opneembaar dan het ijzer 
phosphaat. Ik noem behalve kalk- en magnesia-phosphaat, die 
hier wel op den achtergrond zullen treden, het door de humus 
zelf geabsorbeerde phosphorzuur en het aluminium-phosphaat, 
waarvan het aluminiumoxyde van de gewone klei afkomstig 
kan zijn; van de laatstgenoemde phosphaten wordt aangenomen, 
dat zij gemakkelijker assimileerbaar zijn dan het ijzerphosphaat. 
(In Europa heeft men reeds voor eenigen tijd gewezen op de 
meerdere oplosbaarheid van het aluminium-phosphaat boven het 
ijzerphosphaat; bij de behandeling van het proefveld van Amplas 
kom ik er op terug). 
