— 12 — 
De geringe hoeveelheid gemakkelijk opneembare kalkzouten 
in den Deli-grond moet ongetwijfeld grootendeels worden toe- 
geschreven aan hunne bewegelijkheid, waardoor zij met het 
in den bodem wegzinkende, koolzuurhoudende regenwater 
buiten het bereik van de plantenwortels verhuizen. Waar men 
dus na langer of korter tijd van de kalk uit dit oplosbare 
kalkphosphaat niet veel meer zal terug vinden, is het met het 
phosphorzuur juist het tegenovergestelde. Het van kalk beroofde 
phosphorzuur wordt door bijna alle bodembestanddeelen gretig 
vastgehouden en het hangt er nu maar van af, welk bestand- 
deel zich ervan meester heeft gemaakt, of men het dan later 
terugvindt in een moeielijk of in een gemakkelijk door de tabak 
opneembaren vorm. Uit onderzoekingen van Europeesche 
gronden weet men nu reeds sinds lang, dat deze nieuwe phos- 
phorzuurverbinding daar in het algemeem gekenmerkt is dooi- 
de eigenschap, dat het wel niet in water oplosbaar is, maar 
toch wel gemakkelijk in zeer verdunde zuren. Ook weet men, 
dat eerst na verloop van tijd, maar toch altijd nog binnen eenige 
jaren, die verbinding in vele gevallen öf zoo vast kan worden, 
öf zoodanig kan veranderen, dat zij ten slotte ook die oplos- 
baarheid in verdunde zuren meer en meer verliezen. Wordt 
het phosphorzuur door kalk of magnesia, of ook door klei en 
humus vastgehouden resp. geabsorbeerd, dan blijft het altijd, 
hoewel onoplosbaar in water, toch steeds gemakkelijk oplosbaar 
in die verdunde zuren. Treedt er echter ijzer 1) in het spel, 
dan heeft men een ander geval; maar juist, omdat nu in Eu- 
ropeesche gronden van die colloïdale ijzeroxyde-verbindingen 
zoo zelden voorkomen, weet men ook nog niet heel veel, wat 
er dan eigenlijk gebeurt. Wel zijn er eigenschappen bekend van 
het lichaam, dat bij samenkomst van phosphorzuur met colloï- 
daal ijzeroxyde wordt gevormd; dat lichaam ijzerphosphaat ge- 
naamd, is bekend om zijn groote onoplosbaarheid in water, welke 
onoplosbaarheid nog grooter wordt, naarmate het in den grond 
meer en herhaaldelijker aan uitdroging blootstaat. 
1) Ijzeroxyde, enz. 
