— 5 — 
die zelf aan ziekten onderhevig blijken te zijn, waaraan ook 
het cultuurgewas (de tabak) lijden kan. Zoolang de zekerheid 
nog niet verkregen is, dat de ziekte van de djarak niet in ver- 
band staat met de ziekte der daar geplante tabak, moet de 
aanplant van djarak voor gr oen bemesting bij 
tabak worden afgeraden. 
^3. De Passiflora foet. Liiiii. 
Omtrent de passiflora luiden de berichten in het algemeen 
gunstig; er bestaan geen overwegende bezwaren om de aan- 
plant ook op een eenigszins grootere schaal in de praktijk toe 
te passen. Het uitplanten der stekken, die zonder veel omslag 
van de in het wild groeiende planten werden afgesneden en in 
den grond gestoken, vorderde niet veel tijd en in weinige we- 
ken leverden deze planten een groote hoeveelheid bladmassa ; 
bovendien hadden zij in het geheel niet van eenigerlei ziekte 
te lijden, noch ook was het merkbaar, dat zij schadelijke in- 
secten aangetrokken hebben uit den omtrek. 1) 
Tijdens mijn bezoek aan het proefveld, waren de planten reeds 
sinds lang ondergewerkt, maar omdat er in de nabijheid nog 
eenige waren blijven doorgroeien, kon ik mij daar gemakkelijk 
van de welige ontwikkelling overtuigen. De planten zagen er bui- 
tengewoon gezond uit, de wortels waren helderwit, zonder eenig 
teeken van aaltjes-, slijm- of andere ziekte. 
Uit zaad van Deli afkomstig en dat door mij in het najaar 
1898 in Buitenzorg was uitgezaaid, had ik aldaar eenige 
planten, die bijna een jaar oud waren. Op dien leeftijd waren 
er eenige bij die houtige stengels gingen vormen. Omdat nu 
zulk een houtige plantenmassa na onderwerking meer tijd be- 
hoeft om in humus te veranderen, zal men bij toepassing in 
het groot het ondertjangkollen moeten beginnen, wanneer de 
stengels nog week en groen zijn. 
1) Deze bizonderheden dankt de lezer aan den beheerder der onderneming 
Deli Toewa. 
