64 — 
deel uit van zeer gecompliceerde organische verbindingen, die 
men gewoonlijk onder den naam van humus samenvat; als zoo- 
danig kunnen die lichamen door de hoogere planten niet worden 
opgenomen, maar moeten eerst met of zonder medewerking van 
levende organismen in eenvoudiger lichamen uiteenvallen. 
Samenhang tusschen het gehalte aan totaal-stikstof en het 
bedrag aan humus in den grond bestaat er niet; want de verhouding 
van de hoeveelheid stikstof tot die der humus varieert tusschen 
wijde grenzen; bij het onderzoek van een reeks verschillende 
gronden vond ik als uitersten 1: 11 en 1: 20 en alle tusschen- 
gelegen waarden ; dit is nu ook geheel in overeenstemming 
met de groote verandering en de weinige standvastigheid, die 
de hoeveelheid van beide bestanddeelen in den grond bezit. 
Voor de ontleding is een ruime toevoer van lucht (zuurstof) 
noodig; is aan deze en aan eenige andere voorwaarden 1) vol- 
daan dan treden ammoniak 2) en salpeterverbindingen als eind- 
producten op en, zooals wij weten, kan de tabak deze gemak- 
kelijk opnemen. De overgang van de samengestelde stikstof- 
houdende humusstoffen of andere gecompliceerde lichamen, tot 
ammoniak of salpeterzuur gaat niet in eens, maar langzamer- 
hand vindt de ontleding trapsgewijze plaats, voortdurend minder 
samengestelde producten vormend. Men heeft nu het reeds 
gevormde ammoniak en salpeterzuur 3) en verder die ontledings- 
producten, welke in samenstelling er niet ver van af staan, 
onder één groep samengebracht omdat zij alle de stikstof be- 
vatten in een gemakkelijk assimileerbaren vorm ofin een vorm, 
die nog slechts een geringe omzetting noodig heeft om ook voor 
de plant opneembaar te worden. 
Er bestaat een methode om deze gemakkelijk ontleedbare 
stikstof te bepalen, zoodat men na zulk een onderzoek evenals 
vroeger bij de bepaling van het phosphorzuur nu ook te doen 
krijgt met twee soorten van stikstof in den grond : 
1) Teysmannia lOde Jrg. pag 131. 
2) ibid. pag 224. 
3) Eigentlijk nitraten. 
