— 65 — 
1®. de hoeveelheid totaal stikstof. 
2^ de hoeveelheid geniakkelijk ontleedbare stikstof. 
De hoeveelheid gemakkelijk ontleedbare stikstof is doorgaans 
maar een onderdeel van de totaal-stikstof en zij is het meest aan 
verandering onderhevig; door de in het vallende regenwa- 
ter aanwezige stikstof bindingen wordt zij vermeerderd, 1) 
maar omgekeerd kan met het door den bovengrond naar de 
diepere lagen wegzinkende water ook weer een deel aan den 
bouwlaag onttrokken worden. Behalve aan deze en andere 
veranderingen op het veld zelf is de hoeveelheid gemakkelijk 
opneembare stikstof ook nog aan verlies bootgesteld bij het 
))ewaren van den grond in gesloten flesschen ; want Schloesing 
vond, dat het stikstof-gehalte van aldus in luchtdroogen toe- 
stand bewaarden grond, afnam, omdat de ontleding zoo ver 
ging tot er ten slotte alleen gewone stikstof gevormd was. 
Daar het mij niet mogelijk was de grond dadelijk te onder- 
zoeken, en het te vrezen is, dat bij de hoogere temperatuur 
in de tropen de veranderingen een sneller en intensiever ver- 
loop hebben dan in een gematigd klimaat, is de bepaling 
van de gemakkelijk ontleedbare stikstof door mij achterwege 
gelaten. De fout door het lange wachten moge misschien geen 
storenden invloed hebben op de hoeveelheid totaal-stikstof, er 
is in het algemeen zoo weinig stikstof in anderen vorm, dat het 
verlies op die geringe hoeveelheid zeer zeker in hooge mate merk- 
baar zal zijn, en daarmede verliest het getal, dat de verhouding 
tusschen die twee hoeveelheden aangeeft, evenzoo hare waarde. 
De kennis van de hoeveelheid totaal-stikstof heeft een beperkte 
waarde; is het bedrag zeer gering, dan weet men zeker, dat 
een voorziening door mesttoevoer noodzakelijk zal zijn. Maar 
vindt men een grooter bedrag, dan blijft men in het onzekere, 
of en hoeveel er beschikbaar is en of de omzetting tot assi- 
mileerbare stikstof wel op tijd zal plaats hebben. In een 
humusrijken, hooggelegen oerboschgrond, waar de lucht voldoende 
1) De hoeveelheid kun ook vermeerdenl worden door siikstor-verzaïnelende 
organismen enz. 
Meded PI. XLIir. 
5 
