— 75 — 
richting nog bijna niets bekend 1), nJleeii zal l)ij oen voortgezet 
onderzoek een geheel ander stel uitkomsten voor den dag komen ^ 
omdat de omstandigheden, zooals door mij reeds hiervoor werd 
aangewezen, in de tropen en speciaal in Deli geheel anders zijn. 
In den Deli Toewa-grond bleek zelfs in 5 proc. citroenzuur 
niet meer dan 0,0013 proc. pliosphorziiur op te lossen (zie aldaar 
III ^ 4) en in den Amplas-gTond is deze hoeveelheid in even 
sterk zuur ook slechts 0,008 proc. (zie pag. 73). 
Om nu ook een denkbeeld te krijgen, wat er gebeurt, wanneer 
een verdunde phosphaat-oplossing met den grond van Amplas, die 
weinig ijzer en weinig humus bevat, in aanraking komt en daarna 
in haar geheel door de grondlaag heen moet dringen, nam ik een 
soortgelijke proef als bij Deli Toewa (pag. 27). 
De vraag luidt ook hier: 
^ 0. Hoeveel pliosphorzuur absorbeert de gemengde alluviale 
kleigrond van Amplas uit een verdunde waterige oplossing, die er 
eerst langeren tijd mede in aanraking is en daarna door de 
laag lieenziukt? Voor de bizonderheden van de uitvoering verwijs ik 
naar Deli Toewa. In verband met de dichtheid van den grond, 
bewoog de oplossing zich maar langzaam door de aardzuil voort 
naar beneden ; en duurde het ook verder zeer lang (+ drie weken) 
eer de vloeistof door de klei was heengezypeld en zich in het 
kolfje verzameld had. Toen het mij den eersten dag dan ook 
duidelijk werd, dat het een geschiedenis van langen duur zou 
worden, deed ik onder in het kolfje eenige druppels chloroform, 
om te voorkomen, dat door bacteriën of andere organismen het 
meegevoerde phosphorzuur verbruikt zou worden en de proef 
een foutieve uitkomst zou hebben. 
In overeenstemming met hetgeen verwacht kon worden, heeft 
de kleigrond het grootste deel van het phosphorzuur geabsorbeerd 
of teruggehouden. Het bedrag, dat doorgeloopen was in het 
kolfje, is onder de bekende voorzorgen met het oog op eventueel 
1) Het door mij in deze richting gedane onderzoek moest onvolledig blijven? 
omdat ik geen beschikking kreeg over de daarvoor noodige toestellen {zie mijn 
voorwoord DiR., ’s L. Pl. t,) 
