— 119 — 
voldoende hoeveelheid phosphoszuur en kali in den bodem aan- 
wezig is en is eene bemesting met deze bestanddeelen achter- 
wege gelaten. 
§ 29 Mei is geplant en er werd toen nog de voorzorg genomen 
om kleine afvoerparits langs de middenpaden aan te leggen om 
bij een overvloedigen regen het overtollige water snel tusschen de 
tabak weg te kunnen voeren. Het zal later blijken, dat deze 
voorzorgsmaatregel overbodig is geweest, omdat er van voldoende 
regen, laat staan te veel regen, geen sprake is geweest. 
Den Juli waren de met Stikstof bemeste planten op Ila 
en Ilb grooter en donkerder van kleur dan die zonder Stikstof op 
Ia en Ib ; deze waren gekarakteriseerd door de meer bleekgroenen 
kleur, die men in Deli bij de jonge tabak op de witte lager gelegen 
klei zoo dikwijls waar kan nemen. Op een klein gedeelte van het 
veldje II b was de stand der tabak zelfs zeergoed, doch dit moet 
wellicht toegeschreven worden aan meerdere doorlaatbaarheid van 
den ondergrond op die plaats, of omdat er toevallig eenige asch 
is ondergewerkt. 
Bij mijn tweede bezoek op 27 Juli, bleek niettegenstande 
de groote nadeelen, die de langdurige droogte alom teweeg had 
gebracht, toch het verschil tusschen de wel en niet met Stikstof 
bemeste tabak nog steeds te bestaan, want tot op dien tijd toe 
was de stand der met Stikstof bemeste planten veel regelmatiger 
en waren zij zonder onderscheid grooter en meer ontwikkeld. 
Het verdient dus in hooge mate aanbeveling het nemen van 
proeven in deze richting voort te zetten; wanneer men op 
kleigrond nitraatstikstof bezigt, behoeft men zich ook niet 
angstig te maken, dat zij met het grondwater naar de diepere 
lagen buiten het bereik der wortels wordt weggevoerd, omdat 
in den stijven, kleiachtigen ondergrond de waterbeweging veel 
te langzaam is. Treft men een langdurige droogte zooals tijdens 
deze proefneming, dan bestaat er zelfs in het geheel geen kans, 
dat nitraten naar den ondergrond worden gevoerd, omdat 
de vechtstroom dan bijna uitsluitend naar het oppervlak van 
den bodem gericht is. 
Een nader onderzoek moest achterwege blijven. 
