— 143 — 
medegedeeld), wil ik hier niet onvermeld laten, dat de stand toch 
zeer gunstig was te noemen en dat daarmede tevens het bewijs 
werd geleverd van de groote, nog beschikbare hoeveelheid op- 
neembaar planten-voedsel, in den onbe mesten grond. 
Van de beide plantwijdten, die voor de praktijk van belang 
zijn, was het toen op het veld zelf niet uit te maken, welke 
afstand 3' X IJ' of 3' X If' de voorkeur verdient. De oplossing 
is eerst na weging en sorteering en na onderzoek te verkrijgen. 
Eenige randplanten hadden schade geleden door den wind, en 
ook alleen maar de eerste rij, die aan de windzijde stond; de 
bekende middelen, die men bij de cultuur in het klein toepast, 
om windschade te voorkomen, moeten hier achterwege blijven ; 
dat hoog aanaarden niet tot die middelen behoort werd ook hier 
duidelijk bewezen ; integendeel, onder bepaalde omstandigheden, 
kan hoog aanaarden slechts het omwaaien bevorderen, omdat 
de ontwikkeling van het wortelnet er door belemmerd kan 
worden. — 
Op de onbemeste vakken kwam een groot aantal planten voor 
die, wat welige groei en ontwikkeling aangaat, in geen enkel 
opzicht behoefden onder te doen voor de met „guano” bemeste 
tabak op de overeenkomstige vakken. 
Maar in het algemeen had de bemeste tabak een forscher uiterlijk, 
hetgeen zich vooral openbaarde in de dikte van den stam en 
van de bladnerven. De opbrengst van de met „guano” be- 
meste tabak zal dus ongetwijfeld grooter zijn dan de gewichts- 
hoeveelheid der niet bemeste tabak. Na de fermentatie zal 
dan echter verder moeten worden uitgemaakt, of dit inderdaad 
een voordeel is te noemen, omdat het bekend is, dat door die 
„guano” — toevoeging dikwijls wel de kwantiteit toeneemt, maar 
dat de kwaliteit en voornamelijk ook de fijne structuur 
door kunstmest achteruit gaat. 
Naast het onderzoek naar het gewicht en naar de verhouding 
van de bladlengten, moet dus evenzoo een vergelijkend onder- 
zoek van de markteigenschappen der op de overeenkomstige 
vakken gegroeide tabak, die wel en niet met „guano” be- 
handeld is, plaats hebben. 
