37 
Hieromtrent geven overlangsche doorsneden ons het beste uitsluitsel 
vooral, wanneer men daarbij zorg draagt dat in die praeparaten de 
oorspronkelijke buitenlaag (dus met de aangesneden cellen) voorkomt. 
Op de overlangsche doorsneden ziet men dus wederom die aangesneden 
cellen en in eenigen dezer kolonies bacteriën. In de daaronder 
liggende lagen van ongeschonden cellen neemt men echter veelal geen 
bacteriën waar, behalve hier en daar enkelen in één cel of in een kleine 
groep van cellen, welke of direct onder de oppervlakte liggen, of ook 
1 of hoogstens 2 cellagen daarvan verwijderd blijven; in deze ziet 
men dan echter dezelfde groote bacterien-kolonies die, dikwijls de cel 
geheel vullen, zoo als wij ze in de aangesneden cellen aan de snee- 
vlakte vonden. 
In vele gevallen viel het mij daarbij niet moeielijk te constateeren 
dat die cellen volkomen ongeschonden waren, zoodat de mogelijkheid 
van het door het snijden overbrengen der bacteriën van buiten af in 
die cellen geheel buitengesloten was. Geheel op dezelfde wijze zag 
ik ook cellen met Bac. Glagae gevuld, maar natuurlijk veel zeldzamer. 
Op grooteren afstand van de sneevlakte neemt men dergelijke cellen 
volstrekt niet meer waar; hieruit mag men echter niet besluiten dat 
in deze cellen volstrekt geen bacteriën voorkomen, daar het zeer goed 
mogelijk en zelfs waarschijnlijk is dat de omstandigheden, welke binnen 
in het rietstuk heerschen, zoozeer afwijken van die aan de opper- 
vlakte, dat zij geheel onvoldoende zijn voor een krach tigen groei en 
vermenigvuldiging der enkele, mogelijk in die cellen aanwezige bacteriën. 
Onder die ongunstige omstandigheden reken ik, in de eerste plaats 
het gebrek aan zuurstof, aan welk gas de bacteriën groote behoefte 
schijnen te bezitten, zooals ik uit verschillende verschijnselen bij de 
cultures (op gelatine enz.) meen te mogen afïeiden; in de tweede 
plaats bevatten de cellen in het midden der stukken waarschijnlijk 
een grooter hoeveelheid zuur, dan die aan de oppervlakte omdat deze 
stof bij de koking voor een groot deel uit de, bij de oppervlakte gelegene 
cellen moet verwijderd zijn. 
Bij nauwkeurig onderzoek komt het echter niet zeldzaam voor dat 
men in gesloten cellen uit het inwendige van een rietstuk, dus op 
grooter afstand van de sneevlakte, 1 of meer dagen nadat het gekookt 
