46 
(hetgeen geschiedt doordat de dwarswanden der cellen opgelost worden 
en de inhoud daarbij afsterft) zoo zijn de bacteriën op die wijze ook 
zonder eenige verwonding hoegenaamd in de vaten gekomen; is dit 
eenmaal geschied dan hangt het wederom van nog onbekende omstan- 
digheden af, of deze bacteriën zich krachtig zullen ontwikkelen en de 
vaten verstoppen, dan wel of zij zich slechts langzaam vermenigvuldigen, 
en dan in niets het normale leven der plant verstoren zullen. 
Of Bac. Glagae, evenals Bac. Sacchari, in staat is dergelijke gele 
vlekken, bestaande uit afgestorven cellen, te vormen, of door massa- 
ontwikkeling de vaten te verstoppen (daar deze bacteriën veel minder 
slijm vormen dan Bqc. Sacchari zal dit wel niet zoo spoedig plaats kunnen 
hebben) en zoo tot sereh-verschijnselen aanleiding te geven is mij nog 
onbekend. Moest ik eene conclusie trekken uit de gegevens mij tot 
nu toe bekend, zoo zoude ik ontkennend moeten antwoorden, daar 
mij geen enkel feit bekend is, dat ook maar eenigszins op een der- 
gelijke meening duidt. Evenwel moet hier de uitkomst van nader 
onderzoek afgewacht worden. 
Leeft dus Bac. Glagae in symbiose met enkele rietplanten zonder 
deze ooit scbade te doen ? dan is deze symbiose van veel onschuldiger 
aard dan die met Bac. Sacchari, daar deze laatste onder bepaalde 
omstandigheden de voedsterplant ernstig benadeelen kan. In het alge- 
meen is een zoodanige symbiose een overgangsvorm tot parasitisme, 
maar met dien naam zoude men dit geval eigenlijk minder goed 
kunnen bestempelen, omdat bij parasitisme veelal de schade aan de 
voedsterplant veroorzaakt op groote voedselonttrekking berust waardoor 
de voedsterplant zeer verzwakt wordt. Anders is bet echter bij de sereh- 
ziekte, daar bij deze de schade van indirecten aard is, omdat niet het 
onttrekken van voedsel de plant benadeelt, maar omdat een der 
organen van de plant (dienende voor de waterbeweging) in de uit- 
oefening barer functiën meer of minder gestoord wordt, terwijl de 
schadelijke gevolgen welke de voedsterplant ondervindt het directe 
gevolg zijn van deze belemmeringen, dus slechts indirect aan de wer- 
king bacteriën toegeschreven kan worden. Deze doen dus als het ware 
niet van nature de plant ‘kwaad, doch slechts wanneer toevallige om- 
standigheden daartoe mede werken. 
