47 
Hebben wij uil de waarnemingen in de vorige Mededeeling vervat, 
gemeend Ie moeten afleiden dat Bac. Sacchari aanleiding kan geven 
tot het optreden van sereh-verschijnselen aan de rietplant, wanneer 
zij zich in de vaten sterk vermenigvuldigt en aldaar veel slijm vormt, 
zoo moet deze voorstelling van de verhouding tusschen rietplant en 
bacterie een uitbreiding ondergaan, vooral met het oog op de beschou- 
wing der sereh-ziekte als infectieziekte, nu wij gezien hehben dat de 
hacterien normaal in de cellen van alle rietstokken voorkomen. 
Daar er echter nog veel te weinig hizonderheden hekend zijn 
omtrent de rol die elk der heide organismen hij de symbiose speelt, 
moet ik mij er toe bepalen slechts in het kort op enkele hoofdpunten 
te wijzen. 
Onder infectie verstaat men gewoonlijk het overgaan in een zekere 
plant of in een zeker dier van een levend (parasitisch) organisme 
dat vroeger daarin niet voorkwam. 
In dien zin gebruikt zou elke rietplant steeds, sedert eeuwen waar- 
schijnlijk, met den veroorzaker der sereh-ziekte geïnfecteerd zijn, 
daar zij ter allen tijde de kiemen bevat en misschien bevat heeft, welke 
onder bepaalde omstandigheden de sereh-ziekte kunnen doen ontstaan. 
Hieruit zou men mogen afleiden dat waarschijnlijk wel vroeger 
altijd hier en daar een enkele maal sereh-zieke planten opgetreden 
zijn, zonder echter veelal noemenswaardige schade aan den aanplant 
toe te brengen. Dit schijnt overeen te komen met de ervaringen van 
planters op Java vóór 1883 opgedaan. 
Men moet echter een scherp onderscheid maken tusschen het optre- 
den van eenige sereh-planten en eene sereh-epidemie, want als zoodanig 
vertoonde zich deze in de jaren na 1883 (^), omdat toen eerstens 
zeer spoedig het aantal zieke planten in hooge mate toenam, maar 
tevens omdat de verspreiding der ziekte over Java geheel het karakter 
droeg dan men o. a. hij de uitbreiding van epidemische ziekten in het 
algemeen waarneemt. 
(^) Een dergelijk epidemisch uitbreken der sereh-ziekte sciiijnt ook b.v. een twintigtal jaren 
geleden in de Straits plaats gehad te hebben. 
