49 
zich millioenen stokken volkomen normaal ontwikkelen, terwijl andere 
Gramineërif in welke toch ook die hacterien voorkomen, nog nooit 
verschijnselen van sereh-ziekte hehhen vertoond, ten minste voor zoover 
mij hekend is. 
In de cellen waarin de hacterien huizen vinden deze wel is waai 
alle hestanddeelen welke zij voor hunne ontwikkeling behoeven, maar 
tevens komen daar andere stoffen voor, welke hunnen groei moeten tegen- 
gaan. Onder deze laatste noem ik de zuren, welke in alle, vooral 
in groeiende plantencellen, dikwijls in vrij groote hoeveelheid voor- 
komen; op den groei der meeste hacterien werkt de aanwezigheid 
van zuur zeer belemmerend, zoodat dit ook in de' cellen grooten in- 
vloed kan uitoefenen. 
Misschien komen ook nog andere dergelijke hestanddeelen in de cellen 
voor welke eveneens den groei der hacterien vertragen, of zelfs kan 
het misschien gelukken vreemde stoffen van buiten af in de cellen 
te brengen (door middel van de wortels) welke deze zelfde uit- 
werking hebben, zonder de plant noemenswaard te schaden. 
Het is zeer goed mogelijk dat koperzouten hier de gewenschte 
uitwerking hebben omdat het bekend is dat deze zelfs in zvyakke 
oplossingen vertragend op de ontwikkeling der hacterien inwerken. 
Gelukt het nu bijv. door het bemesten van den bodem met kopersul- 
phaat (^) om zooveel van het koperzout in de cellen te brengen dat 
de vermenigvuldiging der hacterien er door vertraagd wordt, zoo 
zullen er minder cellen zijn welke met hacterien bedeeld kunnen 
worden, dan zal daardoor geringer kans ontstaan dat deze óf direct in 
de vaten komen, óf ook daarin bij het snijden van bibit geraken, en 
zoo zou dan de kans op een schadelijken invloed op de ontwikkeling 
der nieuwe plant geringer worden. Bij deze proeven moet men echter 
niet uit het oog verliezen dat de relatieve vermindering van het 
(^) Waarschijnlijk zal het blijken dat het daartoe noodig is het kopersulphaat in stukken 
door den grond heen te werken, in plaats van den bodem met een oplossing te begieten, 
en wel om dezelfde reden als waarom men op die wijze ijzersulphaat moet aan- 
wenden om de chlorose van planten te bestrijden (vergel. daarvoor Teysmannia, I, n®. 8, 
p. 465). 
4 
