35 
dekt had, daarbij tevens in vaten, maar vooral in intercellulaire gangen 
ingedrongen was, tot ver binnenwaarts. Deze kanalen bevatten dan 
zeer veel opeengehoopte bacteriën en slechts weinig slijm. 
De reden van dit indringen laat zich zeer goed verklaren wanneer 
men in aanmerking neemt, dat in deze ruimten, dus in de onmiddelijke 
nabijheid der gedoode cellen, de bacteriën veel voedsel kunnen vinden 
bij veel geringere concurrentie dan aan de sneevlakte, daar de ruimte 
in de intercellulaire gangen o. a. niet zoo groot is om groote hoeveel- 
heden bacteriën te kunnen bevatten. (^) 
Men ziet hieruit echter dat het onderzoek van stukken, 2 dagen 
na het koken, ons met het oog op de gestelde vraag voorloopig niet 
verder brengt omdat, daar de aangesneden cellen zoowel als een deel 
der vaten en der intercellulairen met bacteriën gevuld zijn, deze zoowel 
uit de eene als uit de andere elementen afkomstig kunnen zijn. 
Onderzoekt men stukken korten tijd nadat zij gekookt zijn, bv. één 
dag daarna, dan ziet men hier en daar in eenige der aangesneden cellen 
(wanneer men een niet te dunne doorsnede van de sneevlakte afsnijdt) 
grootere of kleinere bacterien-kolonies liggen. De kleine kolonies be- 
reiken, wanneer de cel eenigszins diep is, den rand van den doorgesneden 
celwand niet, zoodat zelfs in aangrenzende cellen de kolonies volkomen 
van elkander gescheiden zijn. Eerst bij verdere ontwikkeling vullen 
zij de cellen meer en meer aan, bereiken den rand en spoedig daarna 
smelten de naburige kolonies tot een grootere samen welke men dan 
als een kleinen druppel op de sneevlakte waarneemt. Deze wordt dan 
allengs grooter door de steeds voortgaande vermenigvuldiging der 
bacteriën, en niet minder door hunne voortdurende slijmvorming 
en zoo vormen zich de groote druppels, welke ten slotte de snee- 
vlakte geheel of ten deele bedekken. 
Gevallen waarin de slijmvorming van uit de vaten uitging heb ik 
niet met zekerheid kunnen constateeren, zoodat dit, hoewel mogelijk, toch 
(^) Hel moet waarschijnlijk mede aan de in de infercellnlaire ruimten ingedrongen 
bacteriën toegeschreven worden, dat de riclslukken zelfs van volwassen knoope.i na een 
cultuur van 3 dagen dikwijls zeer week worden, terwijl dit met de topstukken in ntfg veel 
hoogere mate het geval is. 
Een inwerking van het door de bacteriën gevormde zuur op de intercellulaire slof is 
mogelijk aan dit verschijnsel niet vreemd. 
