— 36 — 
grond naar buiten gebracht werd en zoo eene infectie van den proef- 
tuin zoude veroorzaken. 
Om dezelfde reden werden ook de planten altijd binnen het labora- 
torium en onder de noodige voorzorgen geplant of uit de potten 
gehaald, wanneer dit voor het onderzoek noodig was. 
Met het onderzoek der proefplanten begon ik eenige weken na 
het inplanten. Het wortelstelsel der bedoelde planten werd hierbij 
altijd goed afgespoeld zoodat eventueele verkleuringen der haar- 
wortels dadelijk konden waargenomen worden. Verdachte gedeelten 
werden dan microscopisch onderzocht, nadat zij met spelden of iets 
dergelijks in eenen waterdruppel uiteengehaald waren. 
Bij deze eerste proefnemingen werden echter slechts zeer zeldzaam 
eenige weinige nematoden in de wortels gevonden. In het alge- 
meen hadden ook eenige latere proeven hetzelfde resultaat. Eerst 
na c. 3| maand werd de infectie in grootere verspreiding aange- 
troffen en werden nu alle planten nauwkeurig onderzocht. Het 
resultaat van dit onderzoek was, dat van de 43 Java-Koffie-planten 
31 (dus 72°/o) meer of minder sterk geïnfecteerd waren, terwijl 
12 (28®/o) een nog volkomen gezond wortelstelsel bezaten. Van 
de 17 Liberia’s waren daarentegen slechts 3 (IS^/o) geïnfecteerd. 
Van de reeds zieke planten werd nu een gedeelte voor het on- 
derzoek der ontwikkelingsgeschiedenis van Tylenchus Coffeae en voor 
verschillende proeven gebruikt, terwijl de andere planten na 2 
maanden nog eens nauwkeurig werden onderzocht. Het aantal der 
in het geheel geïnfecteerde Javaplanten bedroeg nu 41 (95yo), 
maar ook bij de Liberia-planten was dit cijfer betrekkelijk sterk 
gerezen: op 10 (597o)* 
Uit deze cijfers volgt in de eerste plaats, dat de Java-koffie veel 
sneller door de aaltjesziekte wordt aangetast, dan de Liberia-koffie, 
wat in overeenstemming is met de in de koffietuinen opgedane on- 
dervinding, dat op de in het voorloopig rapport nader gekarakteri- 
seerde plekken het inboeten met Java-koffie nooit, maar dat met 
Liberia gewoonlijk wel slaagt. Hierbij kan nog worden gevoegd, 
dat ook bij de tweede proef, waarbij het getal geïnfecteerde Liberia- 
planten betrekkelijk groot was, de hevigheid der infectie bij de ver- 
schillende individuen gering was in vergelijking met de meeste Java- 
