— 39 — 
van Tylenchus CofFeae, terwijl deze in de iets meer naar boven toe 
gelegene, nog wit gekleurde gedeelten in groote hoeveelheden en in 
alle ontwikkelingsstadiën van het ei tot de geslachtsrijpen dieren aan- 
wezig waren. Zij waren hier zóó talrijk, dat men wel kan begrijpen, 
hoe zij in weerwik van hare geringe grootte de geïnfecteerde wortels 
doen sterven. 
Slechts ééne soort van nematoden, den in het volgend hoofdstuk 
dezer mededeeling beschrevenen Cephalohiis brevicaudatus heb ik bijna 
zonder uitzondering als begeleider van Tylenchus Coffeae aangetrof- 
fen. Dit is des te eigenaardiger, daar bedoelde soort geen mondstekel 
bezit en van de zoodanige soorten tot nog toe algemeen beweerd werd, 
dat zij slechts saprophytisch (1) leven en aan de plantenwortels geen 
kwaad doen. Om nu de rol, die deze soort — en eventueel ook an- 
dere — in de kofïiewortels waargenomen nematoden bij de beschre- 
vene ziekte spelen, met volkomen zekerheid te leeren kennen, zoude het 
noodzakelijk zijn, de infectieproeven op zoodanige wijze uittevoeren, 
dat de in gesteriliseerde aarde gebrachte planten met zuivere culturen 
van de verscheidene aaltjes worden geïnfecteerd. Deze bij de meeste 
schimmels zonder veel moeite toetepasen infectie-manier is bij de 
nematoden met onderscheidene, technische moeielijkheden verbonden, 
die ik tot nog toe niet heb kunnen overwinnen. Overigens zijn ook 
in Europa — zoo ver mij bekend — nog nooit zuivere culturen van 
eene enkele Nematoden-soort verkregen en bij infectieproeven toegepast. 
Niettemin heb ik het voornemen deze proeven voorttezetten, om 
zoo over de pathologische beteekenis der verschillende in de kof- 
fiewortels gevondene aaltjes met volkomen zekerheid een oordeel 
te kunnen uitspreken. Dit schijnt mij ook voor de praktijk niet 
zonder waarde. De vraag of een bepaalde grond voor de koffie- 
cultuur gevaarlijke aaltjes bevat, is slechts dan met volle zeker- 
heid te beantwoorden, wanneer men de gevaarlijke soorten van de 
overal in den grond verspreide ongevaarlijke nauwkeurig kan onder- 
scheiden. 
Nog zij opgemerkt, dat ik schimmeldraden in de geïnfecteerde 
wortels nooit in zoo groote hoeveelheden heb waargenomen, dat zij 
als ziekteoorzaak beschouwd zouden kunnen worden. Bij het groot 
( 1 ) Saprophytisch = op halfvergane planten levende. 
