— 55 — 
nu moet ik er echter voor waarschuwen, de geënte planten zoo 
diep in den grond te brengen, dat het entrijs met de aarde in 
aanraking komt. Al ware ook het onder den grond brengen der 
entplaats om andere redenen van voordeel, zoo moet ik met het 
oog op de aaltjes toch raden er van af te zien ; deze toch zouden 
zeker gemakkelijk in de geënte planten kunnen indringen, wanneer 
door het entrijs wortels gevormd worden, die natuurlijk voor de 
aaltjes de vatbaarheid der wortels van Javakoffie bezitten. 
Niet zonder belang is het verder ook Javakoffie op andere koffie- 
soorten en verwante Rubiaceeën te enten. Het is toch mogelijk, 
dat men op deze wijze eene soort vindt, op welke de Javakoffie 
nog beter groeit of die een nog grooter weerstandsvermogen tegen 
de aaltjes bezit dan de Liberiakoffie. 
Reeds in het voorloopig rapport heb ik medegedeeld, dat voor 
eenige jaren op eene onderneming in het Malangsche een proef ter 
bestrijding der aaltjes met ijzersiilfaat was genomen. Ik kan nu 
aan de vroegere opmerkingen nog toevoegen, dat de bedoelde boomen 
met uitzondering van eenige, die blijkbaar door overdracht hadden 
geleden, er nog zeer goed uitzagen. 
Verleden jaar werd verder door den Administrateur van Soember- 
Petoeng (Malang), Jim. M. H. van Spengler, opnieuw een proef 
met ijzersulfaat begonnen, waarvan ik de tot nog toe verkregen 
uitkomsten zoo nauwkeurig mogelijk zal mededeelen : 
Einde Juni 1897 werden mij door Jhr. v. Spengler twee vrij 
dicht bij elkaar liggende plekken aangewezen, op welke de Java- 
koffie afstierf. Uit het microscopisch onderzoek van eenige van 
beide plekken afkomstige wortels bleek de aanwezigheid van zeer 
groote hoeveelheden van Tylenchus Coflfeae op beide plekken. 
Een van deze twee plekken, die beplant was met 90 boomen 
(plantwijdte 6 X ^ voet, dus ± bouw) werd daarop op de 
volgende wijze bewerkt: Den 2^=“ Juli werden dadap en koffieboomen 
met wortel en al zorgvuldig verwijderd en de bodem ter diepte van 
c. 60 cM. omgewerkt. De plek werd steeds van alle onkruid schoon- 
gehouden. Op den 15®*^ September werd hij ter diepte van 1/2 patjol 
omgewerkt. Op den December werd over die plek een petro- 
