7 
in den tubus cn beproeft met de grove en fijne instelling een zoo 
scherp mogelijk beeld te verkrijgen. Dit beeld zal nu wel gelijk- 
matig helder verlicht zijn, maar de begrenzing der kleinere wortel- 
fragmenten, nematoden enz. misschien weinig scherp en duidelijk. 
Dit kan men nu daardoor verbeteren, dat men het diaphragma zoo 
draait, dat eene andere opening in de verlenging der tubusas valt. 
In ieder geval zal men goed doen, zich dadelijk bij het begin der 
microscopische studie daarover te onderrichten, op welke wijze het 
microscopische beeld wordt veranderd, wanneer men een gedeelte 
van den door den spiegel naar het voorwerp heen gereflecteerden 
lichtkegel door het diaphragma afsnijdt. Indien men voor dit doel na 
elkaar de bij toepassing van de verschillende openingen van het diap- 
hragma ontstaande beelden beschouwt, zal men spoedig opmerken, dat 
de teekening des te scherper, maar ook des te donkerder wordt, hoe 
kleiner de opening van het diaphragma is. Zijn echter in het praepa- 
raat gekleurde voorwerpen aanwezig, dan zal men verder kunnen zien, 
dat de kleuren des te duidelijker zijn waartenemen, hoe grooter de 
bedoelde opening is. Omdat nu de in de koffiewortels aanwezige 
nematoden geheel of ten minste bijna geheel kleurloos zijn, zal men 
zeker bij het zoeken naar deze het best doen eene vrij kleine opening 
te gebruiken. Bij het nadere onderzoek door middel van het ster- 
kere objectief zal men daarentegen reeds met het oog op de grootere 
helderheid eene iets grootere opening gebruiken. Overigens is het 
niet mogelijk in dit opzicht algemeen geldige voorschriften te geven. 
Een nader ingaan op dit onderwerp schijnt mij ook daarom niet zoo 
noodzakelijk, omdat met behulp van het bovenstaande een ieder wel 
gemakkelijk de noodige ondervinding kan verkrijgen. 
Wij zullen dus tot ons praeparaat terugkeeren, dat wij nu, nadat 
wij voor de beste verlichting hebben zorg gedragen, op aaltjes wil- 
len onderzoeken. Hierbij is het eerst daarop te letten, dat wanneer 
de op het voorwerpglaasje gebrachte waterdruppel niet zeer dun is, 
geenszins alle in dezen aanwezige voorwerpen tegelijk scherp verschij- 
nen, waarvan de oorzaak daarin is te zoeken, dat in het microscoop 
altijd slechts eene bepaalde doorsnede volkomen scherp wordt af- 
gcbeeld, terwijl de boven cn beneden dit vlak aanwezige voorwerpen 
des te minder scherp verschijnen, hoe vorder zij ervan verwijderd 
