— 63 — 
lijk groote cultuursclialen eenige mannelijke Ceplialobus over het 
hoofd had gezien, was het blijkbaar noodig eenige zóó jonge dieren 
te isoleeren, dat bij hen de sexualorganen nog niet waren gevormd, 
zoodat eene paring niet voor de isoleering kon hebben plaats ge- 
had en dan te onderzoeken of ook hier uitsluitend vrouwelijke indi- 
viduën tot ontwikkeling kwamen en of deze dan eveneens eieren 
konden voortbrengen. Inderdaad heb ik nu bij eenige zoodanig 
genomen proeven, bij welke de aaltjes in de boven beschrevene 
glazen blokjes werden geïsoleerd, altijd afwezigheid van mannelijke 
aaltjes en vorming van talrijke eieren door de gesamenlijke vrou- 
welijke individuen kunnen constateeren. Zoo heb ik mij inzonderheid 
bij de reeds op p. 62 beschrevene proef met volle zekerheid ervan 
kunnen overtuigen, dat de bedoelde 5 jonge dieren gedurende de 
isoleering nog geene geslachtsorganen hadden gevormd en dat zij 
later allen tot vrouwelijko exemplaren werden, die dus zonder voor- 
afgaande paring het groot getal eieren hebben gelegd. 
Het kan dus niet worden betwijfeld, dat parthenogenese hij de 
^ematoden kan voorkomen. 
Eene andere vraag, waarop met behulp der cultuur een afdoend 
antwoord kan worden verkregen, is die, in hoever de verschillende 
kenteekenen, die o.a. ter onderscheiding der verschillende soorten 
worden gebruikt, constant zijn of niet. 
Bij de beschrijving van de Cephalobus (p. 47) heb ik reeds daar- 
op opmerkzaam gemaakt, dat de vorm van den staart bij anders 
blijkbaar gelijksoortige dieren verschillen vertoont en wel dat hij 
bij eenige dieren zeer spits, bij andere meer of minder stomp eindigt. 
Juist hierover heb ik nu reeds eenige proeven genomen, waarbij 
ik echter tot nog toe geene variabiliteit in dit opzicht heb kunnen 
waarnemen. 
Zoo heb ik ook b. v. bij den op p. 61 beschreven proef, bij welke 
het moederdier een zeer spitsen staart bezat, slechts dieren tot ont- 
wikkeling zien komen, die eveneens van een zeer spitsen staart waren 
voorzien, terwijl ik aan den anderen kant zeer stompstaartige wijfjes 
(zooals fig. 14, I en IV, p. 46) tot nog toe ook slechts zeer stom- 
staartige nakomelingen heb zien voortbrengen. 
Natuurlijk is het echter wenschelijk deze cultures over een grooter 
