7 — 
in de provincie Rio waargenomene ziekte niet door eene Heterodera , 
maar door een als Aphelenchus Coffeae aangeduid aaltje. 
Een tot het geslacht Aphelenchus behoorend aaltje heb ik ook 
hier op Java in de koffiewortels gevonden en in mijne eerste 
uitvoerige mededeeling over de nematoden der koffiewortels 1) 
eveneens onder den naam Aphelenchus Coffeae beschreven* 
Of nu echter deze Aphelenchus met den door Noack waar- 
genomene identisch is, ben ik niet in staat op te geven, omdat 
Noack nog geene beschrijving van zijnen Aphelenchus Coffeae gegeven 
heeft. In ieder geval is echter op Java, voor zoover ik tot nog 
toe kon waarnemen, door geene Aphelenchus- soort eene noemens- 
waardige schade aangericht. Ik heb den Aphelenchus Coffeae wel 
is waar hier en daar in zieke of doode koffiewortels aangetroffen, 
maar toch nooit in zeer groote hoeveelheden en ook slechts in wortels, 
waarin gelijktijdig de Tijlenchus Coffeae of T . acutocaudatus aan- 
wezig was. 
3 Tylenchus acutocaudatus Zn. 
In de koffiewortels heb ik tot nog toe twee verschillende soorten 
van Tylenchus aangetroffen, die ik onder den naam Tylenchus Coffeae 
en T . acutocaudatus heb beschreven. Yan de eerste soort, die ik 
om verschillende redenen voor de hoofdoorzaak der aaltjesziekte 
meende te moeten aanzien, heb ik in mijne eerste mededeeling over 
de Nematoden der koffiewortels (Mededeelingen uit ’s Lands Plan- 
tentuin No. 27 p. 16 — 35.) de geheele ontwikkelingsgeschiedenis 
uitvoerig beschreven, terwijl van den Tylenchus acutocaudatus slechts 
over het volwasssen wijfje eene korte mededeeling gemaakt werd 2). 
Intusschen heb ik nu reeds op het Koffiecongres te Malang kun- 
nen mededeelen 3), dat ook de Tylenchus acutocaudatus in de koffie 
zeer dikwijls voorkomt en b. v. op vele aal tj esplekken in het 
Loemadjangsche zonder uitzondering is waargenomen. De door dit 
aaltje aangetaste wortels zijn uiterlijk meest daaraan te herkennen, 
dat zij met onregelmatige, knobbelachtige verdikkingen voorzien zijn, 
die door uitgroeien uit het hout der wortels ontstaan. Bij mikros- 
1) Mededeel, uit ’s Lands Plantentuin, no. 27 p. 44. 
2) L. c. p 42. 
3) Verslag van het I. Koffie- Congres. 1898. p.29. 
