— 27 — 
voordeel zijn. Dit kenteeken bestaat daarin, dat zich onder de 
bruine bastplekken zeer dikwijls een bijzonder krachtige uitlooper 
vormt, wat zeer goed is te begrijpen, daar de kankerplek natuur- 
lijk, even het ringen, eene storing der sapcirculatie veroorzaakt’ 
Ik heb my van de juistheid van dit kenmerk in zeer vele gevallen 
kunnen overtuigen, maar moet toch ook toegeven, dat het niet in 
alle gevallen de kankerplekken nauwkeurig aanwijst. 
Volgens het bovenstaande zal het dus in bepaalde gevallen, waar 
het van belang schijnt de aanwezigheid van kanker met zekerheid 
te constateeren, noodzakelijk zijn, eenen boom te verwonden. Met 
het oog op het hierdoor ontstaande gevaar ran verdere infecties moet 
echter reeds hier daarvoor gewaarschuwd worden zonder bepaalde 
reden groote wonden aan de boomen toe te brengen. 
Niet zonder grond zoude men nu echter de vraag kunnen doen : 
Zijn de bedoelde bruine vlekken werkelijk zoo karakteristiek, dat 
zij niet met zulke, die door eene andere ziekte veroorzaakt zijn, 
kunnen verwisseld worden? Ik kan hierop antwoorden, dat men 
zich in dit opzicht bij eenige oefening wel moeielijk zal vergissen. 
Ten minste heb ik in alle gevallen, waarin ik naar de kleur de 
aanwezigheid van kanker meende te moeten aannemen, bij nader 
onderzoek ook de weldra te bespreken mikroskopische kenteekenen 
van den kanker aangetroffen. Reeds met het oog op hen, die den 
kanker nog niet zelf hebben gezien, is het echter wenschelijk een 
kenteeken voor de aanwezigheid van kanker te bezitten, waarbij 
een gevaar van verwarring met andere verschijnselen ook voor 
hen, die de zaak voor het eerst onderzoeken, is buitengesloten. 
Inderdaad is zekerheid door mikroskopisch onderzoek zeer gemak- 
kelijk te verkrijgen, en is hiervoor — evenals bij het onderzoek 
naar aaltjes — geene groote oefening in het mikroskopisch prae- 
parareeren of kennis der fijnere anatomie der koffieschors noodig. 
In alle door den kanker aangetaste schorsstukken vindt men 
namelijk, zooals ik reeds vroeger heb medegedeeld, bruine kogeltjes, 
die reeds bij gemiddelde vergrooting duidelijk te zien zijn. On- 
zeker was ik daarentegen op het Congres te Malang nog over de 
natuur van deze kogeltjes, terwijl ik sedert met volkomen zeker- 
heid kon aantoonen, dat zij voortplantingsorganen („makroconidiën”) 
