51 
^Er blijven ten slotte zeer enkele gevallen over, waarin na het 
„gebruik van superphosphaat eene transformatie der boomen werd 
„waargenomen, die alleen kan worden verklaard door het gebruik 
„en de samenstelling van dit phosphaat. Yan te voren was het 
„waarschijnlijk, dat men hier te doen had met gronden, die eenzijdig 
„arm zijn aan phosphorzuur. Om deze kwestie zooveel mogelijk 
„op te helderen onderzochten wij monsters van twee van die gronden. 
„De analyse bevestigde ons vermoeden, zooals men zien kan uit de 
„volgende getallen: 
Yocht 12.03% 6.43% 
Organische stof en chemisch gebonden water. 11.49 „ 6.19 „ 
Phosphorzuur 0.15 „ 0.08 „ 
Kalk , 0.26 „ 0.23 „ 
Kali , 0.14 „ 0.17 „ 
Stikstof. 0.37 „ 0.09 „ 
„Wij hebben hier dus te doen met monsters, die in verhouding 
„tot de andere bestanddeelen arm zijn aan phosphorzuur, een gebrek 
„dat men beter zal kunnen verhelpen door de toevoeging van slak- 
„kenmeel, dat langer in den grond blijfc bestaan dan het super- 
„ phosphaat, dat na korten tijd verdwijnt (depois de pauco tempo 
„dcsapparece). 
Deze regels heb ik onverkort vertaald, omdat ik hunnen inhoud 
niet goed begrijp. Een grond met 0.15pCt. phosphorzuur zoude op 
Java tot de phosphoszuurrijke behooren en een met 0.08 pCt. nog 
niet tot de arme. Yerder zie ik ook niet in waarom het phos- 
phorzuur uit superphosphaat spoedig uit den grond verdwijnen zoude 
en dat uit slakkenmeel er in blijven. Wel weten wij dat in een 
grond, die geheel of bijna geheel bestaat uit kwartskorrels (duinzand) 
geen stoffen voorhanden zijn, die zich met het in water oplosbare 
monocalciumphosphaat, dat het hoofdbestanddeel is van het super- 
phosphaat, tot in water onoplosbare verbindingen omzetten, zoodat dit 
uit zulk een zandgrond door den regen medegevoerd wordt. Ook in 
zuren, zeer humusrijken grond b. v. veen, wordt het phosphorzuur 
door de humuszuren in oplossing gebracht of gehouden, zoodat het 
wegregcnen kan, maar op zulke gronden groeit geen koffie. Meer 
