55 - 
tcnschappelijk ingeklocdc geschriften wordt dikwijls het reeds door de 
wetenschap gewonnen inzicht te zeer op den voorgrond gesteld tegen- 
over het vele wat ons nog verborgen is. liet publiek verkeert 
daardoor dikwijls in den waan, dat men b. v. uit eene grondanalyse 
zoude kunnen berekenen hoe men bemesten moet. Dat is door meer 
enthousiaste als kritische geleerden vooral een veertig vijftig jaar 
geleden geheel ter goeder trouw geloofd en beweerd Men verkeerde 
toen onder den verschen indruk van groote ontdekkingen op het 
gebied van het planten- en dierenleven en stelde zich alles soms 
eenvoudiger voor dan het later wel bleek te zijn. 
jN’aar mijne meening maakt Dr. D. zich ook schuldig aan zulk 
cenc vereenvoudiging als hij (Lezing bldz. 85) zegt: „Wij weten 
„uit een zeer groot aantal analyses, dat de meeste tropische gronden 
„lang niet zoo vruchtbaar zijn als men vroeger wel dacht, zoo zelfs 
„dat men dikwijls niet ver mistast, als men bij bemestingsvraagstuk- 
„ken den voedselvoorraad in den bodem verwaarloost en bemest 
„alsof de koffie in dor zand stond.” Nu zijn de cijfers, die men 
bij grondanalyses op Java vindt ook veelal laag, vergeleken met 
die van europeesche gronden, wat niet weg neemt, dat men op zulke 
arme gronden toch zonder bemesting prachtige oogsten van suikerriet, 
om van andere gewassen te zwijgen, kan verkijgen. Grondanalyses 
zooals zij tegenwoordig gemaakt worden zijn geen voldoende maat- 
staf voor de vruchtbaarheid van een bodem, men bedenke maar 
welke rol het klimaat in deze speelt; aan de noordpool zijn alle 
gronden onvruchtbaar en in de tropen moet men niet met euro- 
peeschen maatstaf willen meten. 
Het zij mij vergund hier een voorbeeld uit eigen ervaring aan 
te halen. Toen het proefstation te Pasoerocan begon bemestings- 
proeven te nemen met suikerriet, had ik vooruit niet gedroomd, 
dat daarbij kali en phosphorzuur geheel onnoodig zouden blijken 
op gronden waarin de analyses zulke lage gehaltes aan die stoffen 
toonden. Maar ik was toch wantrouwend genoeg tegenover mijne 
uit Europa medegebrachte schoolwijsheid om bij het opmaken van 
het plan voor de proeftuinen uit te gaan van de veronderstelling, dat 
wij van de mestbehoefte van suikerriet op javaanschen grond niets 
wisten, wat de uitkomst der proeven ook duidelijk aantoonde. 
