— 11 — 
die der praktijk, kunnen ook geen regels afgeleid worden, die voor 
den planter onmiddellijke waarde hebben. In Europa was in de 
laatste jaren een strijd gaande omtrent de waarde van beendermeel 
als pliosphorzuurlioudende meststof. Men meende, dat de ervaring 
geleerd had, dat beendermul als zoodanig goed is, toen een paar 
proefstations met proeven voor den dag kwamen omtrent de werking 
van beendermeel, superphosphaat en thomasmeel, genomen in cylinders 
van zink. Deze waren met dezelfde aarde gevuld en behalve met 
de genoemde stoffen met ruime doses kalizout en chilisalpeter bemest. 
In die dus toebereide zinken potten waren planten gezaaid en de 
uitkomst was, dat deze uit het beendermeel slechts zeer weinig 
phosphorzuur hadden opgenomen, maar veel uit het superphosphaat 
en het thomasmeel. Dus beendermeel is ongeschikt als phosphorzuur- 
meststof. Tegen deze conclusie zijn echter niet alleen de fabriekanten 
van beendermeel, die direct in hunne finantieelc belangen getroffen 
werden, opgekomen, maar ook andere proefstations, wier leiders zelf 
niet geldelijk bij de kwestie belang hadden. Zij bevonden, dat bij 
veldproeven, dus onder de voorwaarden der praktijk, uit beendermeel 
wel phosphorzuur door de wortels der planten opgenomen wordt, 
maar langzaam aan, zoodat zulk eene bemesting de planten eenige 
jaren lang in de gelegenheid stelt matige hoeveelheden daarvan tot 
zich te nemen. Het is trouwens genoegzaam bekend uit de dage- 
lijksche ervaring, dat een bot in den grond eerst na geruimen tijd 
murw wordt en uiteenvalt. 
Meel van gemalen beenderen verteert natuurlijk wel vlugger, maar 
toch niet geheel in enkele weken. Bij de bovengenoemde potproeven 
heeft tevens waarschijnlijk de chilisalpeter vertragend op de verwee- 
ring in den bodem gewerkt. 
Zulke potproeven zijn daarna ook door anderen genomen, maar 
met lichten zandgrond en met eene inrichting aan de potten, die 
eene goede luchtverversching in den bodem verzekerde. Onder die 
voorwaarden bleek het phosphorzuur uit het beendermeel zeer goed 
door de wortels opgenomen te worden, soms zelfs nog beter dan 
dat uit het superphosphaat. Werd de proef echter genomen op de 
wijze der eerste onderzoekers, dan vond men hunne uitkomsten 
bevestigd. 
