BEWERKINGEN. 
In het algemeen genomen is men er van overtuigd dat op gronden 
van uiteenloopenden aard verschillend gehandeld moet worden ten 
opzichte van bewerkingen Op zware gronden, die nog kort geleden 
met bosch bedekt waren, is weinig grondbewerking noodig. Op 
zandige gronden, die de neiging tot korstvorming bezitten, moet die 
korst af en toe verbroken worden. Waar de bodem reeds lang in 
cultuur en de humusvoorraad uit het bosch verdwenen is, zooals 
op vele oude landen in Midden-Java, twijfelt geen enkele planter 
aan de noodzakelijkheid om den grond herhaaldelijk met patjol of 
vork te bewerken. Maar er zijn een aantal landen waar de bodem " 
noch tot het uiterste zandige, noch tot het uiterst kleiige soort 
behoort, en gronden, die nu reeds tien tot twintig jaar ontgonnen 
zijn, waar dus de eigenaardigheden van den verschen boschgrond 
beginnen te verdwijnen. Op zulke plaatsen is het nog geen uit- 
gemaakte zaak hoe men te handelen heeft. Het scheen daarom 
zeer gewenocht te trachten deze vragen nader te brengen tot hunne 
oplossing door het aanleggen van proeftuinen, waarvan de vakken 
eene meer en eene minder intensieve bewerking ondergaan. Het 
is mij echter niet gelukt een plan te ontwerpen dat zoowel op oude 
als op versche gronden tegelijk toe te passen is. Op oude gronden 
toch heeft het geen zin proeven te nemen met vakken waarin de 
grond niet bewerkt wordt, en op versche zware gronden weten wij 
vooruit, dat omhakken van den grond (dangir) in den regentijd 
alle kans geeft dat een groot gedeelte van de bouwkruin in de rivier 
spoelt, als het terrein niet zeer vlak is. Ten slotte ben ik geëindigd 
met de hulp in te roepen van eenige planters op landen met nog 
niet zeer lang geleden ontwoude gronden. De navolgende circulaire 
bevat nadere bijzonderheden. 
Mefied. ri. xxxn. 
ö 
