— sa- 
té verwijderen na den eersten oogst, is overigens niet nieuw en men 
ziet het op een aantal plaatsen toegepast. Er is echter dit gevaar 
aan verbonden, dat men er niet toe komt om zulk een jonge top, als 
die na den eersten oogst, zooals dikwijls voorkomt, vol zit met knop, 
zonder genade af te snijden. En toch is dat noodig wil men de 
boomen den stolp- (pajong) vorm laten behouden, want zulk een top 
ontwikkelt zich dikwijls zoo krachtig, dat de primaire takken daar- 
onder lijden en zelfs afsterven. Om dan den stolpvorm terug te 
krijgen moet die top weggesneden en een of meer nieuwe uitloopers 
aangehouden en getopt worden om uit hunne zijtakken een nieuwe 
pajong te voorschijn te laten komen. Men oogst dan minstens 
gedurende een jaar niet veel van zulke boomen. 
Overigens heb ik weder kunnen waarnemen hoezeer het snoeien 
geregeld moet worden naar plaatselijke toestanden en hoe iemand 
die de geschiedenis van eenen aanplant niet minstens over de laatste 
jaren kent er maar een slag in kan slaan als hij moet zeggen hoe 
deze behandeld moet worden. 
Op een zeker land stonden verscheiden boomen, die hetzij 
aan den top, hetzij aan het uiteinde der primaire takken nog 
al kraaiennesten vertoonden. De administrateur zeide daarom- 
trent, dat hij vroeger veel meer gesnoeid en een koker om den 
stam opengehouden had, maar daarvan teruggekomen was om 
de kosten. Nu liet hij niet meer dan een keer of drie per jaar 
de boomen schoonmaken, wiwillen en snoeien. De kraaiennesten, 
die zich hier en daar vormen, worden meestal door de bladziekte 
van zelf opgeruimd, en al kost het enkele boomen wel eens hun 
top of een tak, werd dat op dit land ruim vergoed door de mindere 
uitgaven. 
Op een ander land, waar de groei weliger is, was om de bezuini- 
ging het snoeien een tijd lang slecht bijgehouden. Ten gevolge 
daarvan zaten in sommige tuinen de kruinen en pajongs vol met 
nesten van kleine takken, dikwijls drie of soms nog meer uit eene 
bladoksel ontsproten, in alle richtingen door elkaar gegroeid, zoo 
verward, dat men met mes en schaar er voor staande niet wist hoe 
men ze uitdunnen moest en er niet veel anders overbleef dan of 
hier en daar geheele takken weg te snijden, of af te wachten dat 
