94 — 
open lucht is op verschillende plaatsen voorloopig goed geslaagd. 
Men plant eerst het Liberia boompje en als dit doorgroeit wordt 
het Javarijs er op geënt. Daarbij beschermt men de entplek te- 
gen uitdrogen door middel van entwas, of, naar het voorbeeld van 
den heer Butin Schaap, door eene reageerbuis. Het komt mij echter voor 
dat het enten in de tuinen het enten op het etablissement niet zal 
verdringen. Niet alleen, dat de kans van mislukken vrij groot is, 
als het kort na het enten hard gaat waaien, maar ook om dezelfde 
reden, die geleid heeft tot het kweeken der jonge zaadplanten op 
beddingen in plaats van de boontjes in de tuinen te kiemen te leg- 
gen op de plek waar zij later moeten staan, om de moeilijkheid 
van het toezicht. Al hebben zulke enten misschien minder verzor- 
ging noodig dan jonge zaadplanten, zullen zij toch in den eersten 
tijd geregeld nagezien moeten worden en dat, vrees ik, zal in het 
groot werkende niet gemakkelijk vallen. 
Misschien heeft het enten op oudere onderstammen in de open 
lucht, zooals dat in de kina gedaan wordt, ook bij de koffie eene 
toekomst. 
Op eene onderneming waar men reeds in 96 begonnen is met 
enten, methode Riemsdijk, van eene hybride op Liberia, maakt 
men op die wijze ook Java stam- en tak-enten. Yoor stam-enten 
gebruikt men ook daar liefst toppen van bibit van de beddingen, 
en voor tak-enten rijs van hoornen met buigzame takken, daar men 
hiermede veel minder dooden kreeg, dan met broos rijs. De moe- 
derboom der enten van Klein Getas heeft ook buigzaam hout. 
Welke wijze van enten op den duur de voorkeur zal verdienen, 
de plak-enten methode van Riemsdijk of de spleet- en scherf-enten 
in potjes, is nu nog niet te zeggen. De laatste geeft in de handen 
of onder het onmiddellijk toezicht der Boskoopsche specialiteiten de 
beste uitkomsten, want er mislukt zoo goed als niets. Maar het 
is de vraag hoe het zal gaan als het enten in hoofdzaak aan man- 
doers overgelaten wordt terwijl de europeesche opz'chter slechts een 
paar maal per dag er naar komt kijken, maar overigens in de tuinen 
moet zijn. Want een speciale europeesche ent-geëmployeerde is, 
voor de meesten te kostbaar. 
