— 95 — 
Misscliicn zullen later bijzondere kweekerijen, die plantklare en- 
ten in den handel brengen, in de behoefte voorzien. In het Ma- 
langsche is reeds zulk eene zaak opgericht. 
In het begin van het vorig jaar is er een werkwijze verzonnen 
voor het maken van Java stam-enten op Liberia-onderstam, die men 
de methode der siameesche tweelingen zoude kunnen noemen. Een 
jong Liberiaplantje in den ontwikkelingstoestand van kepalan, dat 
is na het ontvouwen der zaadlobben, wordt van de bedding genomen. 
Met een scherp mes snijdt men de eene zaadlob weg en daarenboven 
een strookje van de opperhuid van het stammetje, van af de plaats 
waar de zaadlob gezeten heeft tot 1 ' / 2-2 c M. daaronder. Daarop doet 
men hetzelfde met een Java-kepalan, maar met dit onderscheid, dat 
geen zaadlob verwijderd wordt en de strook opperhuid niet onder 
eene zaadlob, maar ter zijde, tusschen beide in, wordt weggesneden. 
Dan legt men de kepalans op elkaar, zoodat de snijvlakken elkaar 
bedekken en omwikkelt de stammetjes te samen, zoover de sneden 
gaan, met gewoon garen. Daarop plant men de dus gemaakte twee- 
lingen, die nu drie zaad lobben en twee wortels hebben, weder op 
de bedding. 
ïï'a 14 dagen kan men de overblijvende zaadlob van de Liberia 
met de eindknop en na eene maand, als de vergroeiing geheel tot 
stand gekomen is, de onderstam van de Java wegsnijden. 
De eerste proeven met deze werkwijze zijn genomen onder glazen 
broeiramen, maar weldra is gebleken dat het op de beddingen onder 
de gebruikelijke bedekking van rotanbladeren even goed gaat. Tijdens 
mijn bezoek, begin Juli, hadden zich de oudste exemplaren zoover ont- 
wikkeld, dat er twee paren bladeren boven de zaadlob ontstaan waren. 
I^aar ik later vernam, moet zich het bezwaar hebben voorgedaan, 
dat de Liberia ondereinden van de stammetjes zeer kort blijven, 
zoodat ook het Java gedeelte wortels in den grond maakt, wat met 
het oog op de aaltjesziekte minder gewenscht is, en dat men daarom 
van plan was te trachten deze zelfde wijze van vergroeiing tot stand 
te brengen tusschen oudere planten. 
