ZIEKTEN. 
Diezelfde hybride moederboom op Kalimas, die in 90 zaad lever- 
de voor den hierboven besproken hybriden-tuin en toen reeds 
vermaard was wegens zijnen vrijdom van bladziekte, heeft in 
98 zwaar gedragen en leed in het begin van Juli hevig aan de 
bladziekte, hoewel er overigens op dat tijdstip op het land weinig 
daarvan te zien was. Van de bessen waren zeer vele door cenen 
parasiet aangetast, die die opperhuid zwart maakt en doodt, ten- 
gevolge waarvan deze en het vruchtvleesch opengescheurd varen. 
Dit spreekt sterk voor de trouwens algemeen verspreide opvatting, 
dat een zwaar dragende boom veel vatbaarder is voor bladziekte en 
parasieteu-besmetting in het algemeen. Ook Dr. v. Romburgii heeft 
hier in den cultuurtuin de ondervinding opgedaan, dat een Liberia- 
boom, die zich eenige jaren lang door bladziekte-vrijheid had onder- 
scheiden, die ziekte kreeg in een jaar van zwaardere dracht. 
Ik acht deze verschijnselen zeer ontmoedigend voor de planters, 
die door zaad van bladziekte-vrije Liberias uit te kiezen een gewas 
trachten te verkrijgen dat van die ziekte vrij is en blijft. Het is 
daarom wel mogelijk dat men ten slotte daarin slaagt, maar het 
laat zich aanzien dat er vele generaties over zullen moeten verloo- 
pen eer men het doel met zekerheid bereikt. 
De bladziekte is niet meer zoo hevig opgetreden als in het voorjaar 
van 97, maar blijft toch veel schade aanrichten. Kwam er nu maar 
iemand, die eenen toestel uitvond, waarmede men de tuinen konde hul- 
len in eenen nevel van tabakswater of bouillie bordelaise. Dat die 
middelen helpen is wel bewezen ; het wachten is maar op de machine 
die de gedurig herhaalde toepassing er van in het groot mogelijk maakt. 
Overigens veroorloof ik mij te verwijzen naar de lezing van Prof. 
ZiMMERMANN op het congres, en nog eens de waarschuwing te 
herhalen, om de tuinbewerkingen zoo in te richten, dat men geen 
aarde van aaltjesplekken naar gezonde tuinen overbrengt. 
