18 
XVII. CANELLACEAE. 
XVIII. BIXINE.\E. (incl. Pangieaé). 
Pangium Rnwdt. Zie G. P. 1, 129 en Boerl I, 72. Slechts^ééne soort. 
O. Pangium edule Rnwdt. Bl., Cat. Buitenz., 112. (IIorsf., PI. 
Javanic. rar., 265; l. 34. Blume, Rumphia IV, 20; t. 78). 
Hydnocarpus edulis Peterm. 
Voor uitvoerige bijzonderheden aangaande deze plant en haar giftig 
bestanddeel (blauwzuur) zij het mij vergund, te verwijzen naar bet 
• Eerste verslag v. b. onderzoek naar de plantenst. v. N. I.”, 109— 114. 
De plant is in Mederlandsch-Indië als visebvergift wel bekend. 
i^Lelalem in pisces corlicis contrili vim, quam Rumphius commemoral, 
vipse confirmalam vidi, nee non foliorum conlusorum ad delenda insecia 
i>el sananda quadam mala herpetica efficaciamJ’ (Blume Rumphia, 21). 
Soortgelijke opgaven vindt men bij andere Indische schrijvers, zoo 
bij Hasskarl (Aant. over bet nut, door de bewoners van Java aan 
eenige planten van dat eiland toegesebreven (1845) 101, n®. 749): 
y» Schil en bladen van Pitjoeng worden gestampt en dienen tot hcdwel- 
timing van vissclien ’* ; 
bij Filet (Planlk. Woordenb. 2^® ed. n®. 387): 
y>Alle deelen van dezen boom bezitttn visch- en wormdoodende 
eigenschappen, evenals de Semina Cocculi.” 
Over het gebruik der zaadkernen van den pitjomg als bederfwerend 
middel, tot hel conserveeren van zeevisch, schreef A. G. Vorderman in 
• Teysmannia” II, 368 (1891). 
In de Preanger gebruikt men voor de vangst van kleine visseben 
het volgende vergift: Bladeren van pitjoeng (Pangium edule Rwdt) 
worden gemengd met doelang sentak (Sanicula montana Rwdt) of met 
djoekoet-tjarang (^Anlhislhiria ciliala L. ol, hetgeen m. i. waarschijn- 
lijker is, Polygonum barbatum L.) — (Tijdschr. Land- en Tuinb. 
N. Ind. IV, 68). 
Gynocardia R. Br. (Chaulmoogra Roxb., Chiltnoria Ham.). Slechts ééne 
soort. 
N®r lO. Gynocardia odorata R. Br. Roxb. Cor. PI., 95; t. 299. 
Chaulmoogra odorata Roxb. F1. Ind. III, 835. 
Chilmoria dodecandra Hamilt. Trans. Linn. Soc. XIII, 500. 
