27 
is in de laatste jaren ter sprake gel)racht als visch vergift in Australië. 
Ik kon echter in de literatuur geene bijzonderheden dienaangaande vinden. 
Zygophyllum sessilifolium L., en Z. spmosum L., Kaapsche giftplanten. 
XL. GERANIACEAE. 
XLL RUTACEAE. 
Zanthoxylurn L. Het geslacht telt ± 110 soorten; zie G. P. I, 297 en 991, 
Boerl. I, 158. Tot dezelfde groep der Rutttceae-Zanthoxyleae behooren 
Pilocarpus Vahl., Evodia Forst., Esenbeckia Ktii., met bekende medicinale 
gewassen. 
N®. Zanlhoxijlum scandens Bl. Bijdr., 248; Miq. F1. l“, 670. 
Eene Javaansche soort, door Blume het eerst op detiTJerimai ingezameld. 
Z. Scandens Roxb. = Z Oenoplia Mill. (Hooker, F1. Br. Ind. 1, 634) is 
eene soort, door geheel tropisch Azië en Australië verspreid. 
Hasskarl (1. c., 5 n®. 25) noemt als Soendaneeschen naam Aroy- 
beleh'gedepeh en vermeldt: 
y>de bast wordt gestampt en op zulke plaatsen in het water 
gelegd, waar zich alen ophouden, welke daardoor bedwelmd 
worden, uit hunne galen komen en sterven, zonder voor het gebruik 
r>der menschen nadeelig te worden'' 
Filet (Planlk. Woordenh.) vermeldt ongeveer hetzelfde {^vischbe- 
dwelmend middel, vooral om palingen te vangen") ; hij noemt ongeveer 
denzelfden inlandschen naam [Aroy beleh gelehpeh oï Ai^oy behleh gehdigk) 
die volgens hem ook Toddalia acideata Pers. aanduidt. Denzelfden naam 
(^) geeft Teijsmann (Cat. Hort. Bog. 1866) op y oor Zanthoxylurn glan- 
dulosum T. et B., naar het schijnt eveneens als vischvergift gebruikelijk. 
Zanthoxylurn senegalense DC. geeft den Ar/«r-wortel, die o. a. eene op 
de tong verdoovend werkende hars bevat. 
Zanthoxylurn fraxineum VVilld. heet in N. Amerika Tooth-ache-tree. 
Zanlhoxylum p.entanome DG. staat als saponine-houdend te boek (^). 
(* *) Juist is arcu hflrgcdey. Deleyedeg {Be/ilclil;e!ehbeli iii Teysm.’s Cat.) is de naam van 
Echinocarpus Sigun Ul., een fraaieii boom der 7’t/iaceae, in wiens bast ik oidangs amygdaliiie vond. 
(*) liet gebruik als zeep, dat van verscbillcude soorten gemaakt wordt, maakt dit wel 
waarschijnlijk. Men vindt evenwel in de lijsten van saponinebouilende planten een aantal 
planten »saponine”boudend genoemd, die bet waarschijn tijk of zeker niet zijn. Zoo figureercn 
gewoonlijk daarop bladen van : Carica Papaya I.., die wel bet alkaloïd Carj)aïne, maar geen 
saponine bevatten. Ook in Enlada Scandens Bentu. (zaden) kon ik niet bet saponineacbtig 
bestanddeel ontdekken, dat er aan toegeschreven wordt. Daarentegen zijn de lijsten ook zeer 
onvoltallig, en ontbreken er de meeste saponinehoudende vischvergiften op. Uitvoerige lijsten 
der Indische plantaardige zeepsurrogateu en delergentia geeft Watt 1. c. 111, 84. 
