42 
• binnen in leid een ronden, harden, en pikswarten steen, als een kleine 
» knikker, glad als Coralen van een Paternoster, doch aan de onderste 
*kant wat gestreept 
• Hy wast meest op Java van zelfs in de vlakke Bosschen, en wert 
» aldaar een zeer hogen boom, 
»De gemeene Man op Java gebruikt de vrugten in plaats van zeep, om 
• alderhande linnen daarmede te wassen: Want als men ze met de handen 
*in warm water vryft, zo begint het buitenste slymerig vlees als zeep te 
• schuimen, en welk water dan alle vuiligheit van 't linnen wegneemt, 
•doch men heeft ook bevonden, dat dit vlees wat te scherp is, en 't linnen 
• eenigzints verbrant, waardoor ’t zo lang niet duuren kan, als het anders, 
• wel zoude doen. (^) 
• De Sineeze Koopluyden brengen deze gedroogde vruchten met zakken 
• vol in deze Oosterze quar tieren, om te gebruiken in plaats van zeep, 
• die men aldaar niet alle jaren bekomen kan. Zommige hebben ook 
• onderstaan met deze vruchten het hooft te wassen, maar bevonden, dat 
• ze al mede te scherp waren, en 't haair deden uitvallen. 
• Op Java gebruikt men het vlees van deze vruchten ook om de zilvere 
• kanten, die raauw uitgeslagen zyn, daar mede schoon te maken.” 
N®. 50 . Sapindus Saponaria L. Spec., 526. 
Deze soort levert de Amerikaansche zeepbessen of -noten. 
De Nederlandsch-Indische zeepbessen komen van den reeds genoemden 
Sapindus Barak DG. (= S. Saponaria Burm.) 
Die van Engelsch-lndië ook van S. emarginatus Vahl, S. laurifolius 
Vahl en S. acuminatus Vahl. 
De Chineesche en Japansche zeepnoten van S. Mukorossi Bl. 
Vischbed wel mende eigenschappen zijn aan alle deze, krachtens hun 
hoog saponine-gehalte, eigen, en het is wel waarschijnlijk, dat zij 
ook bij gelegenheid voorde vischvangst gebruikt worden, gelijk zulks 
ook op Java geschiedt. 
*The fleshy covering of the seeds of this tree, and in a less 
»degree the root, make a lather in water, and serve all the 
r>purposes of soap, being very generally employed hy the lower 
• classes in washing their coarse linens. Bruised or pounded, and 
• thrown into ponds of water, they intoxicate and kill any fish, 
• that may be theref* (Macf. F1. Jamaic. I, 160). 
(*) Men vindt deze opmerking reeds in werken, ouder dan het Amboinsch kruidboek, o. a. 
in Dodonaeus (ed. 1608). 
