160 
met de geslachten Celsia L. en Slawophragma F. et M. vereenigd, de 
onderfamilie der Scrophularineae-Verbasceae opgesteld. 
Wenschelijk is het m. i., de typische plaats van Verbascum als 
trait d\mion tusschen Solaneae en Scrophularineae door de vorming 
eener sub-familie Solaneo-Scrophularineae aan te geven, gelijk in eenige 
floristische werken geschiedt. 
Verbascum behoort tot de zeer oude artsenijgewassen. Reeds in de 
Hippocratische geschriften wordt van deze plant gewag gemaakt. 
De soortbepaling der door de oude schrijvers bedoelde planten is 
echter, zooals hierna zal blijken, moeielijk en onzeker; toch mag 
worden aangenomen, dat inderdaad hun Verbascum tot het zelfde 
geslacht behoort als de hedendaagsche. Aristoteles is de eerste, die 
vermeldt, dat Ferftfl^cum-zaad tol het verdooven van visschen gebruikt 
werd; waarschijnlijk heeft hij daarbij Verbascum sinuatum op het 
oog gehad. Het is merkwaardig dat deze oude opgave omtrent den 
giftigen aard van toortszaad telkenmale in de literatuur terug keert. 
Ik heb haar door at de eeuwen, die ons van den tijd van Aristoteles 
scheiden, kunnen vervolgen. ïs het eene overoude dwaling, zonder 
kritiek van volk op volk en van eeuw op eeuw overgeleverd, of be- 
rust zij werkelijk op eene telkens vernieuwde ervaring? Ook 
Plinius kende de geneeswaarde der toortsen en achtte ze sterkwerkend 
en giftig. Galenus zegt in zijn 6*^ boek, dat de zaden van Verbascum, 
met wijn getrokken, een pijnstillenden drank geven. Evenzoo meende 
Dioscorides in zijn y>De materia medica ** een werk uit de eerste 
eeuw onzer jaartelling. Apuleius, een schrijver der eeuw, meende 
dat het wonderkruid, dat Odysseus voor de heloo vering van Circe moest 
vrijwaren, geen ander kon zijn dan het kruid d. i. Verba scum,{^) 
(*) Im (]o vertaling der Odyssee (10de gezang) van Johan Heinrich Voss luidt bet aldus: 
Also sprach Hermeias, und gab mir die heilsame Pflanze, 
Die er dem Boden entrisz, und zeigte mir ihre Natur an: 
Ihre Wurzel war schwarz, und milchweiss blühte die Blume; 
Moly wird sie genannt von den Göttern. Sterblichen Menschen 
Isl sie scbwer zu graben; doch alles vermogen die Götter. 
Men ziet, dat de beschrijving aan volledigheid te wenschen overlaat. De witte kleur der 
bloemen sluit reeds vele Verbascum-soorlen uit, er zijn er echter, o. a. Verbascum LychnitisL. 
var. album Mill. 
Volgens Dierbach (Flora mythol.) is de plant van Circe waarschijnlijk Mandragora autumnalis 
Bertol. Mandragora, de alruinplant, speelde als philtrum eene groote rol in de oudheid. 
