— 14 — 
gevonden, beweegt zich de gastrula door middel van hare, steeds 
in beweging zijnde trilharen, vrij in het zeewater. 
Aan het binnenste uiteinde van den oerdarm zijn nu twee 
verschijnselen waar te nemen. 
In de eerste plaats vormen zich aldaar min of meer onregel- 
matige cellen ( mes in fig. 3 van PI. IV), die later loslaten en 
zich in den geleiachtigen inhoud der klievingsholte verspreiden 
(PI. IV, fig. 4). Deze zoogenaamde mesenchymcellen vermeer- 
deren zich door deeling en nemen steeds in aantal toé ; zij zullen 
later het geheele bindweefsel van het Holothurieën-lichaam 
leveren, terwijl ook de kalklichaampjes in het mesenchym 
ontstaan. 
In de tweede plaats buigt zich de oerdarm om naar ééne 
zijde die wij als de rugzijde der larve hebben te beschouwen. 
Deze ombuiging gaat gepaard met eene afsnoering van het 
achterste gedeelte, dat nu als een afzonderlijk blaasje (E h b in 
fig. 4: van PI. IV) in de klievingsholte komt te liggen. Dit 
blaasje groeit achterwaarts in de lengte uit en deelt zich daarna 
in twee deelen, Hb en Eb in fig. 5 van PI. IV, waarvan het 
voorste eene uitmonding krijgt (Hp), aan de rugzijde van het 
lichaam (PI. IV, fig. 6). 
Tegelijkertijd groeit de darm voorwaarts in ventrale richting 
en treedt met den lichaamswand, die aan de buikzijde begint 
in te zinken, in verbinding, welke verbinding spoedig in eene 
open communicatie met de buitenwereld overgaat. Daardoor 
ontstaat de mond der Holothurie ( M in fig. 6 PI. IV). 
Van de beide blaasjes aan de rugzijde der larve is het voorste 
( Hb , de Hydrocoelblaas) niet anders dan de eerste aanleg van 
het watervaatstelsel, terwijl zijn uitvoergang naar buiten en de 
uitmondingsopening ( Hp , de Hydropoor) zijn te beschouwen als 
de aanleg van het steenkanaal en den madreporiet. 
Terwijl het darmkanaal, door toename in omvang van het 
middelste gedeelte spoedig een slokdarm-, midden- en einddarm 
gedeelte laat onderscheiden (PI. IV, fig. 7), groeit het blaasje 
ÜJ6, de Enter ocoelblaas, in de lengte uit en legt zich eenigszins 
scheef over de rugzijde van den darm, in dier voege, dat het 
