- 7 — 
propulsatorisch lichaam is er ook geen circulatie van de vloeistof 
in eene bepaalde richting. Slechts aan de groote, langs den 
darm verloopende bloedbanen (PI. I, 7, 10 en 27) zijn zwakke, 
onregelmatige contracties waargenomen. Wij zullen echter 
gemakshalve de benaming bloedvaatstelsel blijven gebruiken. 
Dit stelsel dan vertoont bij vele Holothurieën de volgende 
samenstelling. Uit het net van lacunen, dat zich in den darm- 
wand bevindt, verzamelt zich de bloedvloeistof in twee banen, 
die langs de geheele lengte van den darm verloopen, de één 
langs de rugzijde, de ander langs de buikzijde (vel en vv van 
fig. C, PI. II). Deze twee banen monden in het voorste gedeel- 
te van het lichaam uit in een ringkanaal rondom den slokdarm 
(PI. I, 30), vlak achter het ringvat van het watervaatstelsel 
(PI. I, 31) gelegen, vanwaar weder vijf groote vaten in de 
richting der hoofdstralen langs den lichaamswand verloopen. 
Deze laatste geven zijtakken af voor de tentakels, de ambu- 
lacraalpootjes en de papillen. 
Eene complicatie treedt echter bij de meeste Holothurieën 
op, doordat het dorsale darmvat over eene aanzienlijke uitge- 
strektheid van den darm loslaat en zelfstandig door de lichaams- 
holte verloopt, maar toch tegelijk met het lacunenstelsel van den 
darm wand in verbinding blijft en wel door een complex van gangen, 
waaraan men den naam van het wondernet heeft gegeven. 
Het zenuwstelsel bestaat in hoofdzaak uit een zenuwring 
rondom den slokdarm nabij de mondopening en vijf in de hoofd- 
stralen langs den lichaamswand verloopende zenuwstrengen, 
waardoor de huid, het darmkanaal en het ambulacraalstelsel 
van zenuwen worden voorzien. Op verdere complicaties van 
het zenuwstelsel behoeven wij hier niet in te gaan. 
De zintuigen staan op een lagen trap van ontwikkeling, 
Als gevoelzintuig fungeeren in de eerste plaats de tentakels, 
die zich bij eenige aanraking onmiddellijk terugtrekken, terwijl 
in de tweede plaats de innervatie van de ambulacraalpootjes 
(PI. II, fig. A. 13) erop wijst, dat ook deze voor den gevoels- 
zin van eenige beteekenis zijn. Voorts vindt men bij de fami- 
