— 30 - 
Javakoffle zal zijn wel ter zijde gesteld kan worden, maar een 
voldoende oogst is toch niet in het vooruitzicht en op vele 
ondernemingen zal die zeer onbevredigend zijn, doch is te ver- 
wachten dat de kwaliteit der koffie beter zal zijn dan die van 
het afgeloopen jaar, omdat de jonge bessen geen periode van 
scherpe droogte hebben door te maken gehad terwijl zij moesten 
groeien. 
Is dus de oostmoesson van 1900 te nat geweest voor de 
Javakoffie, voor de Liberia was het weder uitstekend en bijna 
op alle landen verwacht men in 1901 een mooie opbrengst. 
De aanplantingen, die ik zag, hebben uitgezonderd daar waar 
zij door aaltjesziekte en engerlingen geteisterd worden, van 
het vochtige weder zeer geprofiteerd om zich te herstellen van 
de gevolgen van overdracht enz. van vorige jaren, stonden den 
geheelen oostmoesson door weelderig in het blad en groeiden goed. 
Dit geldt zoowel voor de Java als voor de Liberia. De blad- 
ziekte heeft zich wel overal vertoond, men kan trouwens gerust 
zeggen dat die nooit ergens geheel verwijnt, maar zij is in dit 
jaar toch alleen op enkele plekken hevig opgetreden. 
De Javakoffieplantsoenen staan dus in het algemeen genomen 
eer beter dan minder goed als in de voorafgaande jaren en zijn 
om zoo te zeggen' gereed om behoorlijke oogsten te geven ook 
wat kwaliteit aangaat, als het weder slechts gelieft gunstig te 
zijn. Nu zijn te natte en te droge jaren ook vroeger herhaal- 
delijk voorgekomen, men zie maar eens hoe ook in den bes- 
ten tijd der gouvernementskoffiecultuur, voor de bladziekte, de 
opbrengsten afwisselden. De aaltjesziekte breidt zich nog steeds 
uit en de engerlingen blijven op een zeker aantal landen de 
boomen ernstig beschadigen, ik heb echter wel hoop dat het ge- 
lukken zal de eerste op de meeste plaatsen met goed gevolg te be- 
strijden door herbeplanten met enten op Liberia onderstam. Alles 
te samen genomen is er van het plantersstandpunt uit beschouwd 
geen reden om aan te nemen, dat de Javakoffiecultuur binnen 
weinige jaren zoude moeten verdwijnen zooals in Ceylon. 
