- 13 - 
ouderen leeftijd, een eigenaardig serehgrasachtig uiterlijk ver- 
krijgt, waaraan hier en daar den naam van „ mendek ” werd 
gegeven. Bij materiaal in Cheribon verzameld was de benaming 
van „omo sereh ” gevoegd, bij onderzoek bleek deze plant ook 
typisch mentèk-ziek te zijn. 
In de Vorstenlanden vindt men den naam van „omo mingsir ” 
voor dezen gemengden vorm van „omo mentèk”, alle benamingen 
welke hetzelfde laag blijvende uiterlijk der zieke planten bedoelen. 
Wanneer door een boorder de hoofd- of primaire stengel van een 
rijstplant wordt beschadigd en in zijn groei gestuit, ontwikkelen 
zich bij een overigens gezonde plant in sterker mate als ge- 
woonlijk zij- of secundaire stengels. Is het wortelstelsel gezond, 
dan zullen deze zij stengels, zoo zij op hun beurt niet door 
hoorders beschadigd worden, gewoonlijk nog vrucht dragen. Is 
het wortelstelsel echter door „omo mentèk” aangetast en 
daardoor in zijn normale functie gestoord, dan blijven de zij- 
stengels voorzoover zij zich ontwikkelen, kort van geleding en 
de bladen smal en spichtig, zoodat de geheele plant het uiterlijk 
krijgt van serehgras. 
Hoe de zoogenaamde „omo gondoh ” optreedt en in verband staat 
met de „omo mentèk” werd reeds vroeger uitééngezet, alleen 
moge er hier nog de aandacht op gevestigd worden, omdat het 
dikwerf voorkomt dat de vruchtkafjes in dit gondoh-stadium 
der ziekte, door een schimmelsoort ( Helminthosporium spec.) 
worden aangetast en zwart worden. Kan zich dan toch nog 
later de aar ontplooien, dan zijn de kafjes dikwerf geheel met 
deze schimmel bedekt. 
Aan dit ziekteverschijnsel wordt wel eens de naam van 
„omo lodoh ” gegeven, het scheen echter dat met dezen naam meer 
de primaire oorzaak (de „omo mentèk”) werd bedoeld, dan wel 
juist het secundaire verschijnsel der zwarte vruchtkafjes. 
Een ander verschijnsel dikwerf bij „omo mentèk” zieke planten 
voorkomend, hoewel niet uitsluitend beperkt tot rijstplanten 
door deze ziekte aangetast, is het aanwezig zijn van abnormaal 
lange onderaardsche internodiën, waaraan successievelijk de 
wortelvorming plaats grijpt. 
