— 44 — 
Kan bij een overigens gezonde plant deze ontwikkeling der 
secundaire stengels nog zoover voortschrijden, dat deze tot nor- 
male vruchtdracht komen en dus de boorderschade relatief 
gering is, bij rijst-planten wier wortelstelsel reeds door het rijst- 
aaltje gedeeltelijk verwoest is zal de ontwikkeling der secun- 
daire stengels gering zijn en dus de oogst zoo niet geheel, toch 
zeker voor het grootste deel mislukken. 
Aangezien in de betrekkelijke rapporten en verslagen slechts 
in algemeene termen van misgewas wordt melding gemaakt, is 
ook daaruit geen conclusie te trekken. 
Van een der demonstratie- velden van ’s Lands Plantentuin, 
waar in 1901 op sommige der vakken sterk de „omo mentèk” 
was opgetreden, terwijl op andere vakken geen merkbare schade 
viel te constateeren, verhield zich de productie der zieke vakken 
tot die welke een normale oogst opleverden als 1 tot 3. 
Een proef onder voortdurend persoonlijk toezicht van een 
assistent-resident genomen, gaf daarentegen te zien, hoe in 
weerwil van het optreden van de „omo mentèk”, door goede 
grondbewerking, bemesting en regeling van water-toevoer, toch 
nog een productie van ongeveer 38 pikol padi (nat) per bouw 
kon verkregen worden, hetgeen nagenoeg de gemiddelde productie 
in diezelfde streek was. 
Uit dit laatste geval blijkt dus, dat zelfs een op het oog goed 
staand product, waarvan de halmen rijkelijk gevuld zijn, toch 
nog ziek kan zijn en het rijst-aaltje bij zulke planten in het 
wortelstelsel kan voorkomen. 
Zoude men daaruit opmaken, dat dus wellicht de „omo mentèk” 
weinig schade aanricht en wellicht meer algemeen voorkomt dan 
wel door bepaalde opgaven van misgewassen wordt aangetoond, 
dan mag er op gewezen worden, dat een geval als boven aan- 
gehaald tot dusverre tot de hooge uitzonderingen behoort en 
alleen kan aantoonen, dat zelfs een zieke aanplant nog een vrij 
goed beschot kan oplevere n. 
Voorzoo ver ik persoonlijk in de gelegenheid was in enkele 
streken van Midden- Java de „omo mentèk” te constateeren, werd 
op zulke velden hoogstens de helft of een derde der normale pro- 
