— 56 - 
enkele maal geschiedde, zoodat allerhand onkruid tusschen de 
rijstplanten welig voorttierde. 
Veel betoog zal wel overbodig zijn, om te doen inzien hoezeer 
een goede en rationeele plant wijdte (waaromtrent op de ver- 
schillende grondsoorten soms nog te weinig bekend is) en het 
vrijhouden van den bodem tusschen de rijst-planten van andere 
gewassen, slechts de uitbreiding van het wortel-stelsel der rijst 
ten goede kan komen en de ontwikkeling der plant bevoordeelen. 
Mochten reeds proeven, alleen genomen om het nut eener 
betere werkwijze aan te toonen met het oog op meerdere 
productie, goede resultaten opleveren, vooral wanneer een ziekte 
zooals de „omo mentèk” het gewas heeft aangetast, dan kan slechts 
nut verwacht worden van een werkwijze welke tevens een 
betere ontwikkeling van het wortelstelsel geeft. 
Eenige proeven op kleine schaal genomen, deden reeds het 
voordeel zien van beter onderhoud eener aanplant door „omo 
mentèk” aangetast. In een enkel geval waar een sawah, vroe- 
ger riettuin, gedeeltelijk door „omo mentèk” was aangetast, was 
het opvallend hoezeer de planten welke op de plaats der diepe 
goten stonden, welke met lossen grond waren volgestort (waar- 
voor wel bij het gelijk slaan der goeloetans, hoofdzakelijk boven- 
grond zal zijn gebruikt) veel beter en krachtiger zich hadden 
ontwikkeld. Ik meen het dan ook aan de gunstiger omstandig- 
heden te moeten wijten, waarin de randplanten van een sawah 
zich bevinden (ook bij een kweekbed), welke meer licht ont- 
vangen en hun wortelstelsel, ten minste aan een zijde, meer 
kunnen ontwikkelen, dat bij een sawah door „omo mentèk” 
aangetast, deze planten zich meest nog redelijk ontwikkelen en 
tot vruchtdracht komen, terwijl de meer naar binnen geplaatste 
planten door opééngedrongen stand enz. in des te sterker mate 
de gevolgen der „omo mentèk” vertoonen. 
Dat in sommige streken de „omo mentèk”, wanneer deze 
éénmaal is opgetreden, zulke groote uitbreiding kan verkrijgen, 
is verder zekerlijk voor een groot deel te wijten aan de gewoonte, 
welke bij de meeste inlandsche landbouwers bestaat, om zulk 
een zieke sawah eenvoudig aan zijn lot over te laten, en van 
