42 — 
grond niet het in zoutzuur of ander middel oplosbaar gedeelte 
wordt genomen, aangezien de in den grond aanwezige stikstof 
bijna geheel in een in zoutzuur onoplosbaren vorm aanwezig 
is, zoodat dergelijke bepaling ons niet veel verder zou brengen. 
In plaats hiervan wordt de totaal aanwezige stikstof bepaald. 
Nog minder dan de zoutzuurextractie voor de bepaling der 
boven behandelde metaaloxyden en het phosphorzuur geeft dus 
de bepaling van het totale stikstofgehalte in den grond ons 
een maatstaf voor het door de plant opneembare gehalte aan 
stikstof in den bodem aanwezig. Vandaar het verschijnsel dat 
soms de analyse een grondsoort qualificeert als rijk aan stikstof 
of aan humus — wat hetzelfde is, aangezien de humus uit het 
stikstofgehalte wordt berekend — terwijl de plant feitelijk een 
kwijnend bestaan voert door gebrek aan de voor haar leven 
noodzakelijke stikstofverbinding, nl. salpeterzuur; m. a. w, het 
kan voorkomen, dat in een stikstof-resp. humusrijken grond de 
plant lijdt aan stikstof honger. 
Om met eenige zekerheid na te gaan, of werkelijk een zekere 
grond aan den aanplant te weinig stikstof biedt, zullen wij in 
vele gevallen niet den grond maar het daarop groeiende product 
dienen te onderzoeken, aangezien de methode van onderzoek 
voor den grond gebruikelijk — en wij hebben er geen betere — 
ons omtrent de hoeveelheid voor de plant disponibele stikstof 
dikwijls geen juiste voorstelling vermag te geven, terwijl uit 
het stikstof-gehalte van het product — in ons geval het thee- 
blad — is af te leiden, of de plant te weinig stikstof tot hare 
dispositie heeft gehad. 
Bij de beoordeeling der voor ’t stikstof-gehalte verkregen 
cijfers moet dan natuurlijk worden nagegaan welke factoren — 
buiten de gesteldheid van den bodem — daarop van invloed 
kunnen geweest zijn, terwijl uit voorafgaande analyses moet 
bekend zijn welke het normale gehalte op goeden grond en 
onder normale omstandigheden is. 
Het stikstof-gehalte van het theeblad is vrij afhankelijk van 
