— 41 — 
Nu is echter de hoeveelheid en de hoedanigheid van een 
oogst de uitkomst van tal van invloeden en omstandigheden 
waaronder de grondbewerkingen zeker eene groote, maar toch 
niet noodzakelijk overwegende plaats innemen. Weder, blad- 
ziekte en ligging van het land zijn minstens even machtig ten 
goede of ten kwade. Naar mijne meening beschikken wij nog 
niet over voldoende gegevens om een eindoordeel over de 
nieuwe werkwijze op te maken. Ik heb getracht tot de oplos- 
sing dezer vraag bij te dragen door het inrichten van be- 
werkingsproeftuinen (zie hierboven), maar door verschillende 
omstandigheden is ongelukkig geen van de op den Kloet ge- 
maakte afspraken tot uitvoering gekomen en als er geen 
onderling goed vergelijkbare proeven volgens een vast stelsel 
genomen worden, kan de vraag nog wel langen tijd onvoldoende 
beantwoord blijven. 
In het Malangsche is veel van meening gewisseld over de 
vraag of het geheel en al schoonhouden van den grond de voorkeur 
verdient of dat het beter is het afgevallen blad te laten liggen, 
den grond begroeid te houden met goedaardig onkruid en er 
alleen naar te streven het schadelijke onkruid, zooals alang- 
alang en diergelijke weg te houden. Door de voorstanders 
van het laatste werd aangevoerd dat de geheel kaal gehouden 
grond sterk onderhevig is aan afspoeling in den regentijd en, 
op steilere hellingen, ook aan afruischen als de bodem in den 
oostmoesson droog en kruimelig wordt, met dien gevolge dat 
men zoodoende over eenige jaren de bouwkruin, de humus- en 
voedselrijkste laag van den bodem kwijt is en dus zijn 
kapitaal te loor heeft laten gaan. 
Mijns inziens is het niet in het algemeen te zeggen hoe men 
zijn tuinonderhoud het best inricht, dat hangt vooral van den 
aard van den grond af. Ik ken in het Zuidergebergte landen, 
waar deze zoo plakkerig is, dat de afspoeling al zeer weinig te 
beduiden heeft. In tuinen waarin nu reeds sedert verscheiden 
jaren de bodem geheel schoon gehouden wordt, is zelfs aan vrij 
steile hellingen geen grondverlies van beteekenis geweest; op 
andere plaatsen, waar de grond losser en zandiger is, heeft een 
