— 47 — 
door het losmaken van de bovenste laag vergemakkelijkt wor. 
den maar ook zonder dat heeft zij plaats, en in diepere lagen, 
die door de werktuigen niet bereikt worden, kan het verschil 
niet van groote beteekenis zijn. 
Mij schijnt dat hiertegen weinig in te brengen is en dat men 
aan de vergemakkelijking der luchtindringing door het losmaken 
van den bovengrond geen al te groot gewicht moet toekennen. 
Hij toont verder door proeven in potten aan, dat dezelfde 
aarde in lossen toestand veel meer regenwater vasthoudt en 
door verdamping minder daarvan verliest dan vast ineengedrukte. 
Dit laatste, omdat losse aarde veel minder water door capilla- 
riteit opzuigt uit de diepere lagen. Is het bovenste laagje der 
losse aarde eenmaal droog, dan schrijdt de uitdroging wel lang- 
zaam voort naar beneden, maar het bovenlaagje zuigt niet of 
weinig water op uit de ondergelegene om dit aan zijne opper- 
vlakte te laten verdampen 1). 
Het omgekeerde heeft plaats met toegeslagen grond, waarvan 
de deeltjes zoo dicht mogelijk tegen elkaar gedrongen zijn. De 
uitdrogende bovenlaag zuigt voortdurend water op van beneden, 
blijft daardoor in zekere mate vochtig en waterverliezend door 
verdamping. In tijden van droogte verliet dus een bodem met 
vaste bovenlaag veel meer water dan wanneer deze los gehouden 
wordt ; altijd verondersteld, dat de aard van den grond zoo is, 
dat die capillaire opzuiging gemakkelijk plaats heeft. 
Daar in den lossen grond de tusschenruimten tusschen de 
deeltjes veel grooter zijn, kan deze niet alléén meer water 
bergen, maar laat die ook het water van boven naar beneden 
veel gemakkelijker door. De regen dringt er in korten tijd diep 
2) Dit uitdrogen der oppervlakte kan schadelijk worden voor I et kiemen 
van zaden zooals van granen. Vandaar het gebruik der rol op graanakkers. 
Door het rollen toch wordt het bovenste laagje van den door het ploegen en 
eggen losgemaakten grond, waarin de zaden moeten kiemen, dicht ep in elkaar 
gedrukt, daardoor in staat gesteld water door capillariteit op te zuigen en 
zoodoende de graankorrels vocht genoeg te verstrekken om ze te doen kiemen. Is 
eenmaal het jonge graan worteltje zoover ontwikkeld dat het naar beneden door- 
dringt, dan kan dit het plantje verder van water voorzien uit de diepere lagen. 
