49 — 
kwel vertoont. Tusschen den zeer natten ondergrond en den 
drogen, gescheurden bovengrond in vormt zich een laagje van 
stopverfachtigen samenhang, dat geen of zeer weinig vocht naar 
boven doorlaat. Dit verschijnsel kan men dikwijls in suiker- 
riettuinen waarnemen. Het verhoogde waterbergingsvermogen 
en de vermindering van waterverlies door uitdroging van de 
door bewerking losgemaakte bovenlaag van den grond komt 
natuurlijk de planten, die hunne wortels daarin uitspreiden, zeer 
ten goede in den drogen tijd. Toch schijnt mij dit niet de 
eenige reden of zelfs niet de hoofdreden te zijn van de gunstige 
uitwerking der grondbewerkingen. 
In de geldersche heide, waarvan de bodem in hoofdzaak uit 
kwartszand bestaat, ziet men eigenaardige, geel tot donkerbruin 
gekleurde lagen van ijzeroxyde, bekend onder den naam van 
oer. Dergelijke vormingen vindt men op Java ook, zoowel in 
sawahs, dus in uit water afgezetten aangespoelden grond, als 
in bergterrein, waar de bodem uit op de plaats zelve verweerd 
gesteente bestaat. Die lagen onderscheiden zich in onze don- 
kerder gekleurde gronden niet zoo sterk door hunne kleur van 
de boven- en onderliggende lagen als de oer van het witte of 
lichtgele zand en zij zijn ook dikwijls minder scherp begrensd, 
maar toch aan insnijdingen, zooals aan den kant van wegen, 
gemakkelijk te herkennen als men eenmaal het oog er op heeft. 
De inlanders noemen ze, als zij meer samenhang hebben, padas. 
In de sawahgronden der Serajoe vallei, waar de fabrieken Kali- 
bagor en Klampok riet planten, vindt men op 2 — 12 duim diepte 
eene donkerbruine korst van een of een paar duim dik in den 
grond. Bij het bewerken der riettuinen wordt deze verbroken en 
de stukken op de galengans gelegd, waar zij gewoonlijk verweeren 
en uiteenvallen. Na een paar jaren blijkt de korst zich echter 
opnieuw weder gevormd te hebben. Op de breuk ziet deze er 
uit alsof tusschen den oorspronkelijken grond in eene zwart- 
bruine massa, ongelijk verdeeld, afgezet is. Ik onderzocht inder- 
tijd 1) monsters daarvan, en vond, berekend op uitgegloeiden grond: 
1) Mededeelingen van het Proefstation Oost Java No. 49 bldz, 22. 
Meded. XXXVIII. 
4 
